← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Ahmet Davutoğlu (2009, Dışişleri Bakanı / Stratejik Derinlik kuramcısı) ⇄ Enver Paşa (1914, Harbiye Nazırı / Turan idealinin mimarı)
İkisi de devletin dış politikasını, sınırların ötesine uzanan kapsamlı bir ideolojik vizyonla yeniden tanımlayan ve bu vizyonu büyük ölçüde kendi şahıslarında toplayan kuramcı-uygulayıcılardır. Enver Paşa, Turan/pan-Türkizm idealiyle ve İttihatçı çekirdek kadronun kabineyi büyük ölçüde devre dışı bırakan kararlarıyla Osmanlı'yı Almanya safında I. Dünya Savaşı'na ve Sarıkamış felaketine sürükledi; Davutoğlu'nun 'Stratejik Derinlik' ve neo-Osmanlıcı çerçevesi 'komşularla sıfır sorun'dan Arap Baharı sonrası bölgesel etkinlik arayışına evrilerek Türkiye'yi Suriye krizine derinlemesine bağladı. Ortak yapısal örüntü, devletin gerçek kapasitesini aşan azami hedeflerin tek bir mimarın doktrinine dönüşmesi ve bu doktrinin sahada beklenenden ağır maliyetlerle karşılaşmasıdır. Bu, aynı arketipsel işlevi gören bir yapısal rol benzerliğidir; iki dönemin ölçeği ve sonuçları ahlaki olarak denk tutulamaz, yapısal örüntüdür, ahlaki denklik değil.