← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Hasan Fehmi ve Hrant Dink: Susturulan muhalif gazeteci
Bu sayfada
Hrant Dink (2007, Agos kurucusu, gazeteci) ⇄ Hasan Fehmi (1909, Serbestî başyazarı)
Bu, atlasın editoryal karşılaştırma önerisidir; eşitleme veya bağımsız tarihsel doğrulama değildir. Kişilerin ideolojisi, amacı ve eylemleri eş tutulmaz.
Atlasın karşılaştırma gerekçesi
Hedef gösterilen muhalif gazetecinin silahla susturulması ve ardındaki 'gölge' ağa dair çözülmeyen sorular. 1909'da Galata Köprüsü'nde vurulan Hasan Fehmi, basın özgürlüğünün ilk simgesel kurbanı sayılır; 2007'de öldürülen Hrant Dink'in ardındaki ihmal/koordinasyon iddiaları yargıyı yıllarca meşgul etti. Faili-belirsizlik iklimi, bir yüzyıl boyunca aynı kaldı.
Nerede ayrışır?
Hasan Fehmi iktidardaki İttihatçılara muhalefetiyle hedefti; Dink azınlık kimliği ve barış dili üzerinden hedef gösterildi. Failler, dönemler ve bağlam ayrıdır; ortak olan cinayetin ardındaki aydınlatılamayan 'gölge ağ' sorusudur.
Hasan Fehmi — bağlam: II. Meşrutiyet Devrimi (24 Temmuz 1908)
Makedonya'da dağa çıkan İttihatçı subayların baskısıyla anayasa yeniden yürürlüğe girdi; 30 yıllık istibdat sona erdi.
Hrant Dink — bağlam: Hrant Dink Suikastı (19 Ocak 2007)
Agos gazetesi kurucusu Hrant Dink İstanbul'da silahlı saldırıyla öldürüldü; güvenlik ihmali ve koordinasyon iddiaları yargıyı yıllarca meşgul etti.
Karşılaştırılan olayların kaynakları
Bu künyeler olay kayıtlarının kaynaklarıdır. Yukarıdaki karşılaştırma gerekçesi atlasın editoryal yorumudur; kaynak yazarlarına atfedilmez.
II. Meşrutiyet Devrimi
- Kânûn-ı Esâsî (Osmanlı Anayasası) tam metni
- Kânûn-ı Esâsî'nin ilk sayfası (belge taraması)
- Servet-i Fünun, 24 Aralık 1908 sayısı
- Hanioglu, 2001 — Devrime Hazirlik: Genc Turkler ve Ordunun Sizdirilmasi · https://global.oup.com/academic/product/preparation-for-a-revolution-9780195134636
Hrant Dink Suikastı
- AİHM Dink/Türkiye, 2010 — Dink/Türkiye Kararı: Devletin Yaşamı ve İfade Özgürlüğünü Koruma Yükümlülüğü · https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-100383