← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Lidersiz kitlesel sokak coşkusu — Yüzyıl Köprüsü

≈105 yıl arayla yapısal rol eşi · örüntü: Kitlesel Sivil Direniş

Gezi kuşağı (Taksim Dayanışması) (2013, Lidersiz kentli direniş kalabalığı) ⇄ 1908 Hürriyet kalabalıkları (1908, Meşrutiyet'i kutlayan halk hareketi)

Tek bir önder ya da partiye bağlı olmayan, kendiliğinden örgütlenen ve sınıf-kimlik sınırlarını aşan kitlesel sokak hareketinin iki uğrağı. 1908 Temmuz'unda Meşrutiyet'in yeniden ilanıyla Türk, Ermeni, Rum ve Yahudi kalabalıkları sokaklarda 'hürriyet, müsavat, uhuvvet' söylemiyle kucaklaşırken; 2013 Gezi'sinde milyonlarca kişi merkezi bir liderlik olmadan, sosyal medya üzerinden kendiliğinden seferber oldu. İkisi de coşkulu ve geçici bir 'kamusal an' yarattı; tarihçilerin Gezi için kullandığı 'lidersiz, çoğul, kendiliğinden' nitelemeleri 1908 sokak coşkusunun da ayırt edici özelliğiydi. Bu yapısal bir soy bağıdır; iki anın siyasi sonuçları ve aktör bileşimi farklıdır, ahlaki denklik kurulmamaktadır.

İlgili