İHD Başkanı Akın Birdal'a Silahlı Saldırı

12 Mayıs 1998 · Darbe / Müdahale · Ara halka · Yargı kararı

İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Akın Birdal, Ankara'daki dernek merkezinde iki silahlı kişinin saldırısında ağır yaralandı. DGM saldırıyı Türk İntikam Tugayı adlı çetenin işi saydı; gerekçeli kararda talimatın 'Yeşil'den geldiği yazıldı.

Saldırı 12 Mayıs 1998 öğle saatlerinde İHD Genel Merkezi'nde oldu; İHD'ye göre 13 el ateş edildi, altı kurşun Birdal'a isabet etti. İki hafta önce, 25 Nisan'da Hürriyet ve Sabah, yakalanan PKK yöneticisi Şemdin Sakık'a atfedilen ve Birdal'ı örgütle ilişkilendiren ifadeleri yayımlamıştı. Bu ifadelerin Genelkurmay'da hazırlanan bir andıçla basına verildiği 2000'de ortaya çıktı; Sakık da mahkemede böyle bir beyanı olmadığını söyledi. Ankara 1 No'lu DGM 29 Aralık 1999'da 17 sanıktan 11'ini silahlı çete kurmak ve siyasi amaçla adam öldürmeye teşebbüsten mahkûm etti; en ağır cezaları örgütün kurucusu sayılan Cengiz Ersever ile eylemi organize eden Semih Tufan Gülaltay aldı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi Haziran 2000'de 10 sanığın cezasını onadı. Gerekçeli karara göre Mahmut Yıldırım Nisan 1998'de Birdal'ın 'cezalandırılması' talimatını vermişti; Yıldırım hakkında 2014'te iddianame kabul edildi, ancak hiç yakalanamadı.

Bağlı olduğu ana olaylar

Susurluk Skandalı (3 Kasım 1996) — Bir trafik kazası; aynı araçta bir emniyet yöneticisini, aranan bir tetikçiyi ve bir milletvekilini bir arada ortaya çıkararak 'derin devlet' yapılanmasını kamuoyunun gündemine taşıdı.
PKK Çatışmasının Başlaması (15 Ağustos 1984) — PKK'nın 1984'te başlattığı silahlı eylemler, Türkiye'nin 1990'lar boyunca sürecek ve on binlerce insanın hayatını kaybedeceği uzun çatışma dönemini başlattı.

Zincirdeki yeri

Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.

Öncesi · İddia edilen bağ: Yeşil'in Beyrut'a Uçurulması ve Ortadan Kayboluşu (23–30 Kasım 1996) — Birdal saldırısında azmettirici olarak Yeşil'in ekibi anıldı; Yeşil'in kendisi hiç yakalanmadı.

Aynı dosyada: Susurluk Skandalı

Aynı dosyada: PKK Çatışmasının Başlaması

Kilit kişiler: Akın Birdal, Mahmut Yıldırım, Cengiz Ersever, Semih Tufan Gülaltay, Şemdin Sakık

Davalar: Birdal suikastı davası

Kurumlar: İnsan Hakları Derneği, Türk İntikam Tugayı, DGM, Yargıtay, Genelkurmay, PKK

Kaynaklardan okumalar

Milliyet, 30 Aralık 1999 — Ankara 1 No'lu DGM'nin mahkûmiyet kararı

Milliyet, 17 sanıklı davada 11 sanığın 10 ay ile 19 yıl 2 ay arasında değişen cezalara çarptırıldığını, 6 sanığın beraat ettiğini aktarır. Habere göre Cengiz Ersever Türk İntikam Tugayı'nın kurucusu ve lideri olarak 18 yıl 10 ay 20 gün, Semih Tufan Gülaltay 19 yıl 2 ay 2 gün hapis aldı. Suç nitelemesi silahlı çete kurmak ve siyasi amaçla adam öldürmeye tam teşebbüstü.

Kaynağa git

Evrensel, 4 Şubat 2000 — Gerekçeli kararda 'Yeşil' talimatı

Evrensel, Ankara 1 No'lu DGM'nin gerekçeli kararına dayanarak Mahmut Yıldırım'ın Nisan 1998'de Cengiz Ersever'le görüştüğünü ve Birdal'ın PKK'ya yardım ettiğini ileri sürerek cezalandırılmasını istediğini aktarır. Haber, azmettiricinin mahkeme kararında adıyla yer aldığını gösterir; Yıldırım o tarihte de bulunamıyordu.