← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Hizbullah'ın 1990'larda PKK'ya karşı güvenlik güçlerince korunduğu iddiası meclis tanıklıklarına yansıdı, ancak hiçbir yargı kararıyla tespit edilmedi ve TSK tarafından reddedildi.
İstanbul Emniyeti'nin Beykoz'daki bir villaya düzenlediği operasyonda Hizbullah lideri Hüseyin Velioğlu öldürüldü, örgütün iki üst düzey yöneticisi sağ yakalandı. Ele geçen arşivle genişleyen baskınlarda birçok ilde işkenceyle öldürülüp gömülmüş onlarca ceset çıkarıldı.
Baskın 17 Ocak 2000'de saatler sürdü; Velioğlu çatışmada öldü, Edip Gümüş ve Cemal Tutar yakalandı. Evden çıkan bilgisayar kayıtları örgütün kaçırma ve infaz arşivini ortaya çıkardı. Sonraki haftalarda İstanbul, Ankara, Konya ve Diyarbakır'daki hücre evlerinde domuz bağıyla bağlanmış cesetler bulundu; Human Rights Watch Şubat ortasında sayıyı 59 olarak aktardı. Temmuz 1998'de Mersin'de kaçırılan İslamcı kadın hakları savunucusu Konca Kuriş'in cesedi 23 Ocak'ta Konya'da çıkarıldı. Bulgular, 1990'larda Güneydoğu'daki faili meçhullerle bağlantıyı ve örgütün devletle ilişkisi sorusunu yeniden açtı. Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi 2009'da Gümüş ve Tutar dahil 16 sanığa ağırlaştırılmış müebbet verdi; sanıklar 2011'de azami tutukluluk süresi dolunca tahliye edilip kaçtı. Gümüş ve Tutar'ın Yargıtay'ca 2024'te onanan cezaları, Nisan 2026'da açılan yeniden yargılamada Temmuz 2026'da yalnız örgüt üyeliğinden 6 yıl 3 aya indi; bu ilk derece kararı kanun yoluna açıktır.
Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.
Emniyet ve savcılık: Hizbullah'ı şeriata dayalı bir devlet hedefleyen bağımsız bir silahlı örgüt olarak tanımladı. Ana dava 'anayasal düzeni zorla değiştirmeye teşebbüs' suçlamasıyla görüldü ve örgüt 183 cinayetle ilişkilendirildi.
Devlet desteği iddiası (Hizbul-kontra): Kürt siyasi hareketi, insan hakları örgütleri ve bazı siyasetçiler örgütün 1990'larda PKK'ya yakın görülen kişilere karşı korunduğunu ya da kullanıldığını ileri sürdü. Human Rights Watch'ın aktardığına göre Batman Emniyet Müdürü 1993'te TBMM'nin faili meçhul komisyonuna bölgede bir Hizbullah kampı bulunduğu bilgisini vermişti; eski bakan Fikri Sağlar ise örgütün 1985'te MGK kararıyla güçlendirildiğini iddia etti.
TSK: Genelkurmay, Hizbullah'ı doğrudan ya da dolaylı biçimde Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişkilendirmeyi iftira olarak niteledi. İddia hiçbir yargı kararıyla tespit edilmedi.
Kilit kişiler: Hüseyin Velioğlu, Edip Gümüş, Cemal Tutar, Konca Kuriş, Fikri Sağlar
Davalar: Hizbullah ana davası
Kurumlar: Hizbullah, Emniyet Genel Müdürlüğü, PKK, TBMM, Genelkurmay
Human Rights Watch, 16 Şubat 2000 — Beykoz sonrası bulgular ve devlet bağlantısı iddiaları
HRW'nin 'What is Turkey's Hizbullah?' başlıklı notu, polisin hücre evlerinde bulduğu ceset sayısının o tarihte 59 olduğunu ve işkence görüntülerinin ele geçtiğini aktarır. Not, Batman Emniyeti'nin 1993'te meclis komisyonuna verdiği bilgiyi ve Fikri Sağlar'ın iddiasını alıntılar, Genelkurmay'ın bağlantıyı 'iftira' diye reddettiğini kaydeder ve bağımsız soruşturma çağrısı yapar.
Euronews Türkçe, 22 Aralık 2024 — Konca Kuriş'in kaçırılması ve cesedinin bulunuşu
Euronews, Kuriş'in Temmuz 1998'de Mersin'de eşinin yanından kaçırıldığını, cesedinin 555 gün sonra, 23 Ocak 2000'de Konya Meram'daki bir villanın bodrumunda beton altından çıkarıldığını anlatır. Haber, keşfin Beykoz operasyonundan altı gün sonra geldiğini vurgular.
Medyascope, 18 Temmuz 2026 — Firari yöneticilerin yeniden yargılanması
Medyascope, 15 yıl firari kalan Gümüş ve Tutar'ın Nisan 2026'da yakalama kararlarının kaldırılmasıyla açılan yeniden yargılamada Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nce 14 Temmuz 2026'da örgüt üyeliğinden 7 yıl 6 aya, iyi hal indirimiyle 6 yıl 3 aya çarptırıldığını aktarır. Tutuklulukta geçen süre nedeniyle cezaevine girmeyecekleri belirtilir.