← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Mahmut Esat Bozkurt (1926, Adalet Bakanı, Medeni Kanun'un mimarı) ⇄ Ahmed Cevdet Paşa (1869, Mecelle Cemiyeti reisi, hukuk kodifikatörü)
İkisi de devletin temel hukukunu bir komisyon-kanun mantığıyla yeniden yazan reform-hukukçusudur. Ahmed Cevdet Paşa 1869-1876'da Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye ile fıkhın muamelat bölümünü ilk kez maddeleştirilmiş, laik mahkemelerde uygulanabilir bir kod hâline getirdi; Mahmut Esat Bozkurt 1926'da İsviçre Medeni Kanunu'nu tercüme-iktibas yoluyla benimseterek bu kez hukukun kaynağını tümüyle Batı'ya taşıdı. Aralarındaki gerilim de aynı eksende okunur: Cevdet Paşa yerli/İslami kaynaktan modern bir kod üretmeyi savunurken, Bozkurt köklü bir kopuşu tercih etti. Yapısal örüntü, hukukun 'içtihattan kanuna' geçişini bir devlet aklı ve uzman bürokrasi eliyle tasarlayan kodifikatör figürün, yarım yüzyıl arayla iki kuşağıdır.