← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Belgrad Ormanı'nda kurulan gizli 'İttifak-ı Hamiyet', bürokrasi ve basın kökenli genç aydınları meşrutiyet ve anayasa taleplerinde örgütleyerek ilk modern muhalefet hareketini başlattı.
Genç Osmanlılar, Osmanlı siyasi tarihinde 'öncü örgüt' kalıbının ilk net tezahürüdür: küçük, eğitimli, gizli bir kadro devlet iktidarını anayasal ilkelerle sınırlandırmayı hedefledi. Tanzimat'ı yetersiz ve teslimiyetçi bulan bu nesil, Namık Kemal'in gazete yazılarıyla kamuoyu oluşturdu; sürgüne gidenler Jön Türklerin örgütlenme modeline ilham verdi. Küçük gizli cemiyet → basın/propaganda → sürgün/baskı → anayasa talebi zinciri, 1889 İttihat ve Terakki'de ve 1908'de yeniden canlanacaktı. 'Öncü örgüt + genç kuşak isyanı' çifti burada ilk kez çakışır.