← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

II. Abdülhamid ve Recep Tayyip Erdoğan: Gücü tek elde toplayan iktidar

≈140 yıl arayla editoryal rol karşılaştırması · editoryal örüntü: Güç Merkezileşmesi

Recep Tayyip Erdoğan (2018, Cumhurbaşkanı) ⇄ II. Abdülhamid (1878, Padişah)

Bu, atlasın editoryal karşılaştırma önerisidir; eşitleme veya bağımsız tarihsel doğrulama değildir. Kişilerin ideolojisi, amacı ve eylemleri eş tutulmaz.

Atlasın karşılaştırma gerekçesi

Meclisi askıya alıp yürütmeyi şahsında toplayan Abdülhamid ile parlamenter sistemi başkanlığa çeviren 2017 sonrası düzen, 'aracı güçlerin tasfiye edilip kararın tek merkezde yoğunlaşması' desenini paylaşır. İkisi de güçlü bir devlet-toplum iletişimi, geniş enformasyon ağı ve sadakat ekonomisiyle yönetir; muhaliflerce 'istibdat', yandaşlarınca 'beka ve istikrar' diye okunur.

Nerede ayrışır?

Abdülhamid meclisi kapatan, seçimle gelmemiş bir monarşinin padişahıydı; 2017 sonrası düzen seçimle yenilenen bir cumhuriyet çerçevesinde işler. Karşılaştırma yalnız 'kararın tek merkezde yoğunlaşması' kalıbına bakar; iki rejimin hukuki zemini ve meşruiyet kaynağı eş tutulmaz.

II. Abdülhamid — bağlam: II. Abdülhamid İstibdadı ve Düyun-u Umumiye (1878–1908)

Meclisin kapatılmasıyla başlayan 30 yıllık kişisel iktidar; sansür ve hafiye örgütüyle siyasi katılım sıfırlanırken demiryolu, okul ve borç idaresiyle devlet kapasitesi arttı.

Recep Tayyip Erdoğan — bağlam: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (16 Nisan 2017)

Referandumla parlamenter sistem terk edildi; yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı.

Karşılaştırılan olayların kaynakları

Bu künyeler olay kayıtlarının kaynaklarıdır. Yukarıdaki karşılaştırma gerekçesi atlasın editoryal yorumudur; kaynak yazarlarına atfedilmez.

İlgili

• II. Abdülhamid
• Recep Tayyip Erdoğan
• Örüntü · Güç Merkezileşmesi