← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Recep Tayyip Erdoğan (2018, Cumhurbaşkanı) ⇄ II. Abdülhamid (1878, Padişah)
Bu, atlasın editoryal karşılaştırma önerisidir; eşitleme veya bağımsız tarihsel doğrulama değildir. Kişilerin ideolojisi, amacı ve eylemleri eş tutulmaz.
Meclisi askıya alıp yürütmeyi şahsında toplayan Abdülhamid ile parlamenter sistemi başkanlığa çeviren 2017 sonrası düzen, 'aracı güçlerin tasfiye edilip kararın tek merkezde yoğunlaşması' desenini paylaşır. İkisi de güçlü bir devlet-toplum iletişimi, geniş enformasyon ağı ve sadakat ekonomisiyle yönetir; muhaliflerce 'istibdat', yandaşlarınca 'beka ve istikrar' diye okunur.
Abdülhamid meclisi kapatan, seçimle gelmemiş bir monarşinin padişahıydı; 2017 sonrası düzen seçimle yenilenen bir cumhuriyet çerçevesinde işler. Karşılaştırma yalnız 'kararın tek merkezde yoğunlaşması' kalıbına bakar; iki rejimin hukuki zemini ve meşruiyet kaynağı eş tutulmaz.
Meclisin kapatılmasıyla başlayan 30 yıllık kişisel iktidar; sansür ve hafiye örgütüyle siyasi katılım sıfırlanırken demiryolu, okul ve borç idaresiyle devlet kapasitesi arttı.
Referandumla parlamenter sistem terk edildi; yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı.