← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Turgut Özal (1983, Liberal reform lideri) ⇄ Mustafa Reşid Paşa (1839, Tanzimat bürokratı)
Bu, atlasın editoryal karşılaştırma önerisidir; eşitleme veya bağımsız tarihsel doğrulama değildir. Kişilerin ideolojisi, amacı ve eylemleri eş tutulmaz.
Reşid Paşa Tanzimat'la devleti Batı kurumlarına ve serbest ticarete eklemledi; Özal 24 Ocak kararları ve 1983 sonrasıyla ekonomiyi dışa açıp piyasalaştırdı. İkisi de değişimi halk talebinden değil, dünya sistemine uyum gerektiren bir devlet stratejisinden türetti, pragmatik, hızlı ve dirençle karşılaşan bir reform bürokrasisi.
Reşid Paşa atanmış bir imparatorluk bürokratıydı ve reformu büyük güçlerin diplomasi baskısı altında yürüttü; Özal seçilmiş bir siyasetçiydi ve programını sandık desteğiyle uyguladı. Ortaklık 'dışa uyum reformculuğu' rolüyle sınırlıdır.
Gülhane'de okunan ferman, can-mal güvencesini ve hukuk önünde eşitliği yazılı olarak tescil etti; Osmanlı modernleşmesinin anayasal omurgası kuruldu.
ANAP iktidarında hayata geçen liberalizasyon, Türkiye'yi devletçi ekonomiden ihracata dayalı serbest piyasaya geçirdi; aynı zamanda kronik enflasyon ve finansallaşma döngüsünü başlattı.