Bahçelievler Katliamı

8 Ekim 1978 · Toplumsal / Ekonomik Kriz · Ara halka · Yargı kararı

8 Ekim 1978 gecesi Ankara Bahçelievler'de bir evi basan ülkücü militanlar, Türkiye İşçi Partisi üyesi yedi genci öldürdü. Sanıklardan Abdullah Çatlı'nın yıllarca yakalanamaması dosyayı sonradan Susurluk hattına bağladı.

Ankara 1 No'lu Sıkıyönetim Mahkemesi, baskının sanıklarından Haluk Kırcı'yı yedi kez ölüm cezasına çarptırdı; aralarında Abdullah Çatlı'nın da bulunduğu firari sanıklar hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Uğur Mumcu'ya göre Çatlı, bu dosyadan aranırken 22 Şubat 1982'de Zürih'te yakalandı, ancak iadesi gerekirken iki gün sonra serbest bırakıldı. 1999'da yakalanan Ünal Osmanağaoğlu ile Bünyamin Adanalı'ya Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesi yedişer kez ölüm cezası verdi; Yargıtay dairesinin bozmasına yerel mahkeme direndi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu Haziran 2001'de 18'e karşı 5 oyla cezaları onadı; 1991 öncesi suçlar için ölüm cezaları infaz edilmeyip hapse çevrildi. Çatlı, 1996'da Susurluk kazasında öldüğünden hakkında hüküm kurulmadı; Kırcı'nın infazı ise tahliye ve yeniden tutuklamalarla yıllarca tartışma yarattı.

Bağlı olduğu ana olaylar

Sağ-Sol Çatışması ve Toplumsal Şiddet (1975–1980) — Ülkücü gruplar ile devrimci sol arasında tırmanan sokak çatışmaları, suikastlar ve katliamlar Türkiye'yi fiili bir iç savaşa sürükledi.
Susurluk Skandalı (3 Kasım 1996) — Bir trafik kazası; aynı araçta bir emniyet yöneticisini, aranan bir tetikçiyi ve bir milletvekilini bir arada ortaya çıkararak 'derin devlet' yapılanmasını kamuoyunun gündemine taşıdı.

Zincirdeki yeri

Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.

Sonrası · Aynı ağ: Ağca'nın Askerî Cezaevinden Kaçırılması (25 Kasım 1979) — Bahçelievler'in firari sanığı Abdullah Çatlı'nın çevresi, Mumcu'ya göre Ağca'nın kaçırılması ve yurtdışına çıkarılmasında da rol aldı.
Öncesi · Aynı ağ: Kemal Türkler Suikastı (22 Temmuz 1980) — Bahçelievler hükümlüsü Ünal Osmanağaoğlu, Türkler davasının da sanığıydı ve bu davada üç kez beraat etti.
Sonrası · Aynı ağ: Susurluk Skandalı (3 Kasım 1996) — Bahçelievler'in firari sanığı Çatlı, 3 Kasım 1996'da Susurluk kazasında resmî kimlikle ölü bulundu; hakkındaki dava 1 Kasım 1999'da bu nedenle düştü.

Aynı dosyada: Sağ-Sol Çatışması ve Toplumsal Şiddet

Aynı dosyada: Susurluk Skandalı

25 Kasım 1979 — Ağca'nın Askerî Cezaevinden Kaçırılması

Kilit kişiler: Abdullah Çatlı, Haluk Kırcı, Ünal Osmanağaoğlu, Bünyamin Adanalı, Uğur Mumcu

Davalar: Bahçelievler davası

Kurumlar: Ülkücü hareket, Türkiye İşçi Partisi, Sıkıyönetim mahkemeleri, Yargıtay

Kaynaklardan okumalar

Hürriyet, 21 Haziran 2001 — Yargıtay Ceza Genel Kurulu idamları onadı

Haber, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin Osmanağaoğlu ve Adanalı hakkındaki yedişer idam kararında direnmesini 5'e karşı 18 oyla onadığını aktarır. Kırcı'nın daha önce Sıkıyönetim Mahkemesi'nce yedi kez ölüm cezasına çarptırıldığını ve 1991 öncesi suçlarda idamların infaz edilmeyip hapse çevrileceğini belirtir.

Kaynağa git

Mumcu, Cumhuriyet, 13 Mayıs 1991 — Çatlı'nın Zürih'te yakalanıp bırakılması

Mumcu 'Soru-Yanıt' yazısında Çatlı'nın '7 TİP'linin katil sanığı' olarak aranırken 22 Şubat 1982'de Zürih'te Mehmet Şener'le birlikte yakalandığını, Türkiye'ye iadesi gerekirken 24 Şubat'ta serbest bırakıldığını yazar. Bu, devlet korumasına dair sorgulayıcı bir gazeteci tespitidir.