← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Fethullah Gülen'e Açılan DGM Davası ve Beraat

2000–2008 · Darbe / Müdahale · Ara halka · Yargı kararı

İddianamenin dayandığı istihbarat ve ifadeler 28 Şubat iklimiyle bağlantılı görüldü; 2016 sonrasında ise beraat, yapının hesap vermekten kurtulmasının örneği olarak yorumlandı.

Ankara DGM Başsavcılığı, laik devlet düzenini değiştirmeye yönelik örgüt kurduğu iddiasıyla Fethullah Gülen hakkında 2000'de dava açtı. Ertelenen dava 2006'da beraatle sonuçlandı; beraat Haziran 2008'de Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nda kesinleşti.

DGM Savcısı Nuh Mete Yüksel 3 Ağustos 2000'de Gülen hakkında gıyabi tutuklama istedi. Ankara 1 No'lu DGM talebi reddetti; itiraz üzerine Ankara 2 No'lu DGM 11 Ağustos'ta tutuklama kararı verdi, İstanbul 2 No'lu DGM ise 28 Ağustos'ta kararı kaldırdı. 31 Ağustos tarihli iddianame, Gülen'in laik devleti dinî kurallara dayalı bir devlete dönüştürmek amacıyla örgüt kurduğunu ileri sürdü ve 10 yıla kadar hapis istedi. Delil bölümleri 1999 kasetlerine, 'Maltepe Askerî Lisesine sızma' başlıklı öğrenci ifadelerine ve istihbarat raporlarına dayanıyordu. Dava 4616 sayılı yasa kapsamında ertelendi; Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi 5 Mayıs 2006'da cebir ve şiddete dayanan bir örgütlenme kanıtlanmadığı gerekçesiyle beraat verdi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi 5 Mart 2008'de, Ceza Genel Kurulu 24 Haziran 2008'de kararı onadı. Beraat, Gülen hareketi ile AKP'nin yakın ittifak içinde olduğu döneme denk geldi; 2016'dan sonra yapı yargı kararlarıyla FETÖ/PDY adıyla terör örgütü sayıldı.

Karşıt anlatılar

Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.

İddianame / DGM Başsavcılığı: Gülen hareketinin okullar, dershaneler ve ışık evleri üzerinden yetiştirdiği kadroları askerî okullar dahil devlet kurumlarına yerleştirerek uzun vadede laik düzeni değiştirmeyi hedeflediğini ileri sürdü.

Gülen savunması: TSK'ya sızma iddialarının tek bir somut örnekle desteklenmediğini, kasetlerin çarpıtılıp montajlandığını ve hareketin şiddetle ilgisi olmadığını savundu; mahkeme de cebir ve şiddet unsurunu kanıtlanmış bulmadı.

2016 sonrası okuma: 15 Temmuz'dan sonra Cumhuriyet yazarı Hikmet Çetinkaya gibi isimler iddianameyi yapının devlete sızma stratejisinin erken teşhisi, sonuçsuz kalan davayı ise siyasi ve medya ilişkileri sayesinde hesap vermekten kurtuluşun örneği olarak andı.

Bağlı olduğu ana olaylar

  • 28 Şubat, Post-Modern Darbe (28 Şubat 1997) — MGK'nın 'irtica karşıtı' kararları ve koordineli baskı, Refah-Yol hükümetini istifaya zorladı; bu süreç 'post-modern darbe' olarak adlandırıldı.
  • Ergenekon ve Balyoz Davaları (2008–2012) — Ordunun siyaset üzerindeki vesayetini kırmak için başlatılan davalar; zamanla AKP-Gülen ittifakının ortak bir iktidar aracına dönüştüğü ve delillerin sahteliği iddialarıyla yeniden görüldü.

Zincirdeki yeri

Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.

Aynı dosyada: 28 Şubat, Post-Modern Darbe

Aynı dosyada: Ergenekon ve Balyoz Davaları

Kilit kişiler: Fethullah Gülen, Nuh Mete Yüksel

Davalar: Gülen DGM davası

Kurumlar: DGM, Yargıtay, Gülen yapılanması, AKP

Kaynaklardan okumalar

Ankara DGM Başsavcılığı, Fethullah Gülen iddianamesi, 2000 — İddia makamının tam metni

Vikikaynak'taki metin, hazırlık 1999/420 numaralı soruşturmada Gülen'e yöneltilen örgüt suçlamasını; Nurculuğun tarihçesi, video kasetler, Orta Asya okulları, askerî okullara sızma ve Abant toplantıları başlıklı delil bölümleriyle sunar. Savcılığın görüşünü yansıtır; mahkeme bu iddiaları mahkûmiyete yeterli bulmadı.

Kaynağa git

Hürriyet, 4 Temmuz 2009 (Toygun Atilla) — Gıyabi tutuklama kararının üç hâkimi

Hürriyet, Nuh Mete Yüksel'in 3 Ağustos 2000 tarihli gıyabi tutuklama talebinin Ankara 1 No'lu DGM'de reddedildiğini, itiraz üzerine Ankara 2 No'lu DGM'nin 11 Ağustos'ta tutuklama kararı verdiğini, İstanbul 2 No'lu DGM'nin ise 28 Ağustos 2000'de kararı Gülen lehine kaldırdığını hâkim adlarıyla aktarır.

Kaynağa git

Bianet, 24 Haziran 2008 — Beraatin Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nda kesinleşmesi

Bianet, Ceza Genel Kurulu'nun Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itirazını reddederek beraati onadığını aktarır. Habere göre beraat kararı 5 Mayıs 2006'da verilmiş, 9. Ceza Dairesi 5 Mart 2008'de onamıştı; Başsavcılık suçun eski TCK kapsamında değerlendirilip zamanaşımından düşürülmesini istemişti. Karar, Gülen'in Türkiye'ye dönüşü önündeki hukuki engeli kaldırdı.

Kaynağa git

Haber ve belge arşivi