← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
27 Mayıs'ı yapan 38 üyeli Millî Birlik Komitesi, 13 Kasım 1960'ta feshedildi ve Alparslan Türkeş'in önde geldiği 14 subay dışarıda bırakılarak yeniden kuruldu. Askerî yönetimi uzatmak isteyen kanat tasfiye edildi, sivil yönetime dönüş hızlandı.
Darbeden sonra komite içinde iki çizgi belirdi. Bir grup, yeni anayasa ve seçimle yönetimi kısa sürede sivillere devretmeyi savunuyordu; 14'ler olarak anılacak grup ise toprak reformundan eğitime uzanan köklü reformlar için askerî yönetimin en az dört yıl sürmesini istiyordu. İnönü'nün sivil yönetime dönüş yönünde ağırlık koyması birinci grubu güçlendirdi. Cemal Gürsel 13 Kasım 1960'ta komiteyi feshetti; Cemal Madanoğlu'nun öncülük ettiği hamleyle yeniden kurulan komitede 14 subaya yer verilmedi, bunlar emekliye ayrılıp çeşitli görevlerle yurt dışına gönderildi. Tasfiye, iktidarı ele geçirmenin darbecilerin birliğini garanti etmediğini gösterdi; ordu içinde yeni hizipler doğdu ve 1962-63 cunta girişimlerinin zemini hazırlandı. Sürgünden dönen 14'lerin bir kısmı Türkeş'le CKMP'ye (1969'dan itibaren MHP), bir kısmı CHP'ye, biri TİP'e katıldı.
Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.
Kilit kişiler: Cemal Gürsel, Alparslan Türkeş, Cemal Madanoğlu, İsmet İnönü
Kurumlar: Millî Birlik Komitesi, MHP, CHP
Ertürk, Türk Dünyası Araştırmaları, 2023, s. 1-42 — MBK içindeki çekişme ve 14'lerin sürgünü
Ertürk, MBK'da uzun süre iktidarda kalmak isteyenlerle seçime gidip yönetimi devretmek isteyenler arasındaki mücadeleyi ve yeni komuta heyetinin komiteden hoşnutsuzluğunu anlatır. Madanoğlu ve Gürsel'in desteğiyle yürütülen tasfiyede 14'lerin ordudan emekli edilip MBK'dan ihraç edildiğini, elçiliklere müşavir olarak gönderildiğini aktarır; grubu Yassıada yargılamalarına daha ılımlı bakan milliyetçi-muhafazakâr bir kanat olarak niteler.
Akşin, Kısa Türkiye Tarihi, s. 259-260 — Tasfiye, 27 Mayıs rejiminin dönüm noktası
Akşin, 14'lerin komiteden çıkarılmasını 27 Mayıs rejiminin en önemli dönüm noktası sayar: iktidarın seçimle sivillere devrine karşı çıkan grup gücünü büyük ölçüde yitirmiş, askerî yönetimin geçici olmasını savunan kanat yönetime kesin biçimde hâkim olmuştur.