← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Alparslan Türkeş

Atlasta 6 kayıtta geçiyor

Geçtiği olaylar

• 30 Ocak – 8 Aralık 1943 — Adana ve Kahire Konferansları: Müttefiklerin Savaşa Sokma Baskısı

  Adana görüşmesi 30–31 Ocak 1943’te İnönü ile Churchill arasında; İkinci Kahire Konferansı 4–6 Aralık 1943’te İnönü, Churchill ve Roosevelt arasında yapıldı. Müttefikler Türkiye’nin savaşa katılmasını istedi. Türkiye askerî hazırlık ve güvenlik kaygılarını öne çıkardı; bu görüşmelerin hemen ardından savaşa girmedi.

• 27 Eylül 1952 — Seferberlik Tetkik Kurulu ve Özel Harp Dairesi'nin Kuruluşu

  Kurumun kökeni 27 Eylül 1952’ye uzanır; “Özel Harp Dairesi” adının alınması ayrı bir aşamadır. AA’nın aktardığı MSB tarihçesinde ilk ad Hususi ve Yardımcı Muharip Birlikler, Seferberlik Tetkik Kurulu adı 7 Kasım 1953, Özel Harp Dairesi Başkanlığı adı 14 Aralık 1970 olarak verilir.

• 27 Mayıs 1960 — 27 Mayıs Darbesi

  Genç subaylar hükümeti devirdi; başbakan ve iki bakan idam edildi, ama beraberinde özgürlükçü 1961 Anayasası geldi.

• 10 Ekim 1965 — Adalet Partisi'nin İktidara Gelişi ve Demirel Dönemi

  27 Mayıs sonrası dağılan Demokrat Parti tabanını toparlayan Adalet Partisi, 10 Ekim 1965 seçimlerinde oyların yaklaşık %53'ünü (240 milletvekili) alarak tek başına iktidara geldi; su işleri kökenli Süleyman Demirel, çok partili dönemin yeni merkez-sağ lideri olarak öne çıktı.

• Haziran 1971 – 1 Temmuz 1974 — Haşhaş Ekiminin Yasaklanması ve Yeniden Serbest Bırakılması

  ABD'ye giren eroinin yüzde 80'inin Türkiye kaynaklı olduğu iddiasıyla yürütülen Nixon kampanyası sonucu Erim hükümeti Haziran 1971'de haşhaş ekimini tümüyle yasakladı. Ecevit-Erbakan koalisyonu 1 Temmuz 1974'te yasağı kaldırdı; Kongre yaptırım kararlarıyla yanıt verdi.

• 1975–1980 — Sağ-Sol Çatışması ve Toplumsal Şiddet

  Ülkücü gruplar ile devrimci sol arasında tırmanan sokak çatışmaları, suikastlar ve katliamlar Türkiye'yi fiili bir iç savaşa sürükledi.

Atlastaki yeri

Alparslan Türkeş, atlasta 1943–1975 arasına düşen 6 kayıtta geçer; kayıtların çoğu “Dış Politika / Savaş” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.

Birlikte anıldığı kişiler

• Bülent Ecevit (3 ortak kayıt)
• Süleyman Demirel (3 ortak kayıt)
• İsmet İnönü (2 ortak kayıt)
• Adnan Menderes
• Celal Bayar
• Cemal Gürsel
• Daniş Karabelen
• Fatin Rüştü Zorlu
• Fevzi Çakmak
• Franklin D. Roosevelt
• Harry Truman
• Hasan Polatkan

Geçtiği olayların desen etiketleri

• Blok Ekseni ve Göreli Özerklik (2 kayıt)
• Örtülü Operasyon Sahnesi (2 kayıt)
• Askeri Vesayet (2 kayıt)
• Anayasal Kırılma (2 kayıt)
• Genç Kuşak İsyanı (2 kayıt)
• Toplumsal Kutuplaşma (2 kayıt)
• Statükoculuk ve Dengecilik
• Gölge Ağ / Derin Devlet

Yüzyıl köprüleri

• Silahlı müdahaleyle hükümeti devirip karar merkezini değiştirme
• Türk milliyetçiliğinin iki kuşağı
• Sınır boyunun gizli devlet aygıtı

Paralel okumalar

• Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kurulması (1913) ⇄ Seferberlik Tetkik Kurulu ve Özel Harp Dairesi'nin Kuruluşu (1952)
• Seferberlik Tetkik Kurulu ve Özel Harp Dairesi'nin Kuruluşu (1952) ⇄ Susurluk Skandalı (1996)
• II. Meşrutiyet Devrimi (1908) ⇄ 27 Mayıs Darbesi (1960)
• 27 Mayıs Darbesi (1960) ⇄ 12 Eylül Darbesi ve 1982 Düzeni (1980)
• 27 Mayıs Darbesi (1960) ⇄ 9 Mart 1971 Darbe Girişimi (Önlenen Sol-Cunta Planı) (1971)
• 27 Mayıs Darbesi (1960) ⇄ Yassıada Yargılamaları ve Menderes-Zorlu-Polatkan İdamları (1961)
• Demokrat Parti Dönemi (Menderes) (1950) ⇄ Adalet Partisi'nin İktidara Gelişi ve Demirel Dönemi (1965)
• Johnson Mektubu ve Durdurulan Kıbrıs Müdahalesi (1964) ⇄ Haşhaş Ekiminin Yasaklanması ve Yeniden Serbest Bırakılması (1971)

Tüm kişiler →