← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
27 Mayıs Darbesi (1960) (1960, Genç subayların seçilmiş hükümeti devirmesi) ⇄ Bab-ı Âli Baskını (1913) (1913, İttihatçı silahlı kadronun hükümeti devirmesi)
Bu, atlasın editoryal karşılaştırma önerisidir; eşitleme veya bağımsız tarihsel doğrulama değildir. Kişilerin ideolojisi, amacı ve eylemleri eş tutulmaz.
1913'te İttihat ve Terakki, Balkan yenilgisini ve Edirne'nin kaybı ihtimalini gerekçe ederek Bab-ı Âli'yi silahlı baskınla ele geçirdi, Kâmil Paşa hükümetini istifaya zorladı ve İttihatçı karar merkezinin güçlenmesinin önünü açtı. 1960'ta genç subaylar Demokrat Parti hükümetini devirdi; askerî yönetim, Yassıada yargılamaları ve 1961 Anayasası ile yeni düzeni kurdu. İki olayda kriz gerekçesi, silahlı askerî kadro, hükümetin zorla uzaklaştırılması ve yeni bir karar merkezinin kurulması ortak sıradır.
Bab-ı Âli Baskını bir parti çekirdeğinin dar silahlı baskınıydı ve Harbiye Nazırının öldürülmesiyle gerçekleşti; 27 Mayıs daha geniş bir ordu içi cunta tarafından ülke çapında uygulandı. Sonraki kurumları ve anayasal sonuçları aynı değildir.
Balkan yenilgisini bahane eden İTC liderliği hükümeti silahlı baskınla devirdi; Harbiye Nazırı öldürüldü, Enver-Talat-Cemal üçlü yönetimi kuruldu.
Genç subaylar hükümeti devirdi; başbakan ve iki bakan idam edildi, ama beraberinde özgürlükçü 1961 Anayasası geldi.