← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Bab-ı Âli Baskını — İttihatçı Darbesi

23 Ocak 1913 · Darbe / Müdahale

Balkan yenilgisini bahane eden İTC liderliği hükümeti silahlı baskınla devirdi; Harbiye Nazırı öldürüldü, Enver-Talat-Cemal üçlü yönetimi kuruldu.

Edirne'nin Bulgaristan'a bırakılacağı haberini fırsat bilen İTC, silahlı bir grupla Bab-ı Âli'yi bastı ve Kâmil Paşa hükümetini istifaya zorladı. Bu darbe, 'silahla iktidar el değiştirme' kalıbını kurumlaştırdı: öncü örgütün iktidarı doğrudan zorla ele geçirmesi. Üçlü yönetim, 1914'te Almanya ittifakına ve I. Dünya Savaşı'na giden süreçte tek karar odağı hâline geldi. Yapısal olarak, devleti içeriden ele geçiren kadronun otoriter potansiyelini gösterir.

Alt başlıklar

• 3 Ocak 1914 — Enver Paşa'nın Harbiye Nazırı Olması
• 2 Ağustos 1914 — Osmanlı-Almanya Gizli İttifakı

Örüntüler

• Askeri Vesayet
• Öncü Örgüt
• Tasfiye ve İdam

Aynı örüntüyü paylaşan olaylar

• Vaka-i Hayriye — Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826)
• Yeni/Genç Osmanlılar Hareketi (1865)
• I. Meşrutiyet — Kanun-i Esasi (1876)
• İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu (1889)
• Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894)
• II. Meşrutiyet Devrimi (1908)
• I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
• Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı (1919)
• Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn (1925)
• Dersim Harekâtı (1937)

Kaynaklar

• Küçük, 1991 — Bâbıâli Baskını: İttihatçı Darbe ve Tek Parti Yolunun Açılması