← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Sofya ataşemiliterliğindeki Mustafa Kemal, cephede görev için ısrar eder ve 19. Tümen kumandanlığına atanır, Çanakkale'ye giden yolun kişisel başlangıcı.
Çankaya'ya göre Mustafa Kemal, ataşemiliterlikte tutulmasına itiraz eder: «Arkadaşlarım savaş meydanlarında ateş hatlarında bulunurken ben Sofya'da ataşemiliterlik yapamam.» Sonunda 19. Tümen kumandanlığına atanır; o sırada Enver Paşa Sarıkamış'ı yönetmektedir. Bu kişisel ısrar, Mustafa Kemal'in Çanakkale'de öne çıkışının önkoşuludur. (Kanon-dışı; kaynak Çankaya, Kemalist anlatı.)
Kilit kişiler: Mustafa Kemal, Enver Paşa
Çankaya · F. R. Atay — Atay'ın aktardığı mektup
«Vatanımın savunması ile ilgili fiili görevlerden daha önemli bir görev olamaz… Eğer birinci sınıf subay olmak değerinde değilsem, inancınız bu ise lütfen açık söyleyiniz.»
1913-1918 — Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kurulması. İttihat ve Terakki bünyesinde kurulan gizli/özel örgüt, gayrinizami harp, istihbarat ve sınır operasyonlarında görev aldı.
29 Ekim 1914 — I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları. Osmanlı'nın Almanya safında savaşa girmesi; Sarıkamış felaketi, Çanakkale direnişi ve Doğu Anadolu Ermenilerinin tehciriyle iç içe geçen bir felaket zinciri yaşandı.
19 Mayıs 1919 — Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı. İşgal altındaki Anadolu'da başlayan direniş, TBMM'nin kuruluşu ve kazanılan zaferle Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi zeminini oluşturdu.
Mayıs 1919 — Yıldız Görüşmesi, 'Devleti kurtarabilirsin'. Samsun'a çıkmadan önce Vahdettin ile Yıldız'daki son görüşme; padişahın ikircikli 'devleti kurtar' çağrısı ve bir saat hediyesi.
M. Kemal'in Cepheye Dönüş Israrı (Sofya) ne zaman gerçekleşti? 1914. Atlasta Osmanlı'nın son yüzyılı içinde, “Dış Politika / Savaş” başlığı altında yer alır.