← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Fethullah Gülen'e Açılan DGM Davası ve Beraat
İddianamenin dayandığı istihbarat ve ifadeler 28 Şubat iklimiyle bağlantılı görüldü; 2016 sonrasında ise beraat, yapının hesap vermekten kurtulmasının örneği olarak yorumlandı.
Ankara DGM Başsavcılığı, laik devlet düzenini değiştirmeye yönelik örgüt kurduğu iddiasıyla Fethullah Gülen hakkında 2000'de dava açtı. Ertelenen dava 2006'da beraatle sonuçlandı; beraat Haziran 2008'de Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nda kesinleşti.
Bu sayfada
DGM Savcısı Nuh Mete Yüksel 3 Ağustos 2000'de Gülen hakkında gıyabi tutuklama istedi. Ankara 1 No'lu DGM talebi reddetti; itiraz üzerine Ankara 2 No'lu DGM 11 Ağustos'ta tutuklama kararı verdi, İstanbul 2 No'lu DGM ise 28 Ağustos'ta kararı kaldırdı. 31 Ağustos tarihli iddianame, Gülen'in laik devleti dinî kurallara dayalı bir devlete dönüştürmek amacıyla örgüt kurduğunu ileri sürdü ve 10 yıla kadar hapis istedi. Delil bölümleri 1999 kasetlerine, 'Maltepe Askerî Lisesine sızma' başlıklı öğrenci ifadelerine ve istihbarat raporlarına dayanıyordu. Dava 4616 sayılı yasa kapsamında ertelendi; Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi 5 Mayıs 2006'da cebir ve şiddete dayanan bir örgütlenme kanıtlanmadığı gerekçesiyle beraat verdi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi 5 Mart 2008'de, Ceza Genel Kurulu 24 Haziran 2008'de kararı onadı. Beraat, Gülen hareketi ile AKP'nin yakın ittifak içinde olduğu döneme denk geldi; 2016'dan sonra yapı yargı kararlarıyla FETÖ/PDY adıyla terör örgütü sayıldı.
Karşıt anlatılar
Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.
İddianame / DGM Başsavcılığı: Gülen hareketinin okullar, dershaneler ve ışık evleri üzerinden yetiştirdiği kadroları askerî okullar dahil devlet kurumlarına yerleştirerek uzun vadede laik düzeni değiştirmeyi hedeflediğini ileri sürdü.
Gülen savunması: TSK'ya sızma iddialarının tek bir somut örnekle desteklenmediğini, kasetlerin çarpıtılıp montajlandığını ve hareketin şiddetle ilgisi olmadığını savundu; mahkeme de cebir ve şiddet unsurunu kanıtlanmış bulmadı.
2016 sonrası okuma: 15 Temmuz'dan sonra Cumhuriyet yazarı Hikmet Çetinkaya gibi isimler iddianameyi yapının devlete sızma stratejisinin erken teşhisi, sonuçsuz kalan davayı ise siyasi ve medya ilişkileri sayesinde hesap vermekten kurtuluşun örneği olarak andı.
Bağlı olduğu ana olaylar
- 28 Şubat, Post-Modern Darbe (28 Şubat 1997) — MGK'nın 'irtica karşıtı' kararları ve koordineli baskı, Refah-Yol hükümetini istifaya zorladı; bu süreç 'post-modern darbe' olarak adlandırıldı.
- Ergenekon ve Balyoz Davaları (2008–2012) — Ordunun siyaset üzerindeki vesayetini kırmak için başlatılan davalar; zamanla AKP-Gülen ittifakının ortak bir iktidar aracına dönüştüğü ve delillerin sahteliği iddialarıyla yeniden görüldü.
Zincirdeki yeri
Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.
- Öncesi · Neden–sonuç: Gülen Kasetlerinin Televizyonda Yayımlanması (18 Haziran 1999) — Kasetlerin kamuya çıkması ve İzmir'deki askerî öğrenci soruşturması, Ankara DGM Başsavcılığı'nın Gülen hakkında TSK'ya sızma iddiasını da içeren iddianamesinin zeminini oluşturdu.
- Sonrası · Aynı ağ: Odatv Operasyonu ve Gazetecilerin Tutuklanması (14 Şubat 2011 – 12 Nisan 2017) — Şık, DGM iddianamesindeki Maltepe Askerî Lisesi bölümünü ve öğrenci ifadesini aktararak 2000 dosyasını 2011'de yeniden kamuya taşıdı; aktarım bağımsız doğrulama değildir.
Aynı dosyada: 28 Şubat, Post-Modern Darbe
- 18 Haziran 1999 — Gülen Kasetlerinin Televizyonda Yayımlanması
- 18 Aralık 2002 — Necip Hablemitoğlu Suikastı
Aynı dosyada: Ergenekon ve Balyoz Davaları
Kilit kişiler: Fethullah Gülen, Nuh Mete Yüksel
Davalar: Gülen DGM davası
Kurumlar: DGM, Yargıtay, Gülen yapılanması, AKP
Kaynaklardan okumalar
Ankara DGM Başsavcılığı, Fethullah Gülen iddianamesi, 2000 — İddia makamının tam metni
Vikikaynak'taki metin, hazırlık 1999/420 numaralı soruşturmada Gülen'e yöneltilen örgüt suçlamasını; Nurculuğun tarihçesi, video kasetler, Orta Asya okulları, askerî okullara sızma ve Abant toplantıları başlıklı delil bölümleriyle sunar. Savcılığın görüşünü yansıtır; mahkeme bu iddiaları mahkûmiyete yeterli bulmadı.
Hürriyet, 4 Temmuz 2009 (Toygun Atilla) — Gıyabi tutuklama kararının üç hâkimi
Hürriyet, Nuh Mete Yüksel'in 3 Ağustos 2000 tarihli gıyabi tutuklama talebinin Ankara 1 No'lu DGM'de reddedildiğini, itiraz üzerine Ankara 2 No'lu DGM'nin 11 Ağustos'ta tutuklama kararı verdiğini, İstanbul 2 No'lu DGM'nin ise 28 Ağustos 2000'de kararı Gülen lehine kaldırdığını hâkim adlarıyla aktarır.
Bianet, 24 Haziran 2008 — Beraatin Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nda kesinleşmesi
Bianet, Ceza Genel Kurulu'nun Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın itirazını reddederek beraati onadığını aktarır. Habere göre beraat kararı 5 Mayıs 2006'da verilmiş, 9. Ceza Dairesi 5 Mart 2008'de onamıştı; Başsavcılık suçun eski TCK kapsamında değerlendirilip zamanaşımından düşürülmesini istemişti. Karar, Gülen'in Türkiye'ye dönüşü önündeki hukuki engeli kaldırdı.