← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Özel Yetkili / DGM hattı mahkemeler (2008, Ergenekon-Balyoz özel yetkili yargısı) ⇄ İstiklâl Mahkemeleri (1925, Takrir-i Sükûn olağanüstü mahkemeleri)
Olağan yargının usul güvencelerini askıya alıp 'rejimin selameti' adına siyasi rakipleri yargılayan özel/olağanüstü mahkeme geleneği, Cumhuriyet'in ilk yıllarından 2000'lere uzanan bir kurumsal süreklilik gösterir. 1925'te Takrir-i Sükûn ile yeniden devreye giren İstiklâl Mahkemeleri, isyanın ötesinde muhalif basını ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası çevresini de tasfiye etmek için kullanıldı; 1973'te Devlet Güvenlik Mahkemeleri, 2004 sonrasında ise 'özel yetkili ağır ceza mahkemeleri' aynı işlevsel yuvayı doldurdu ve Ergenekon-Balyoz davaları bu hatta yürütüldü. İki uçta da ortak özellik geniş yetki, hızlandırılmış usul ve siyasi sonuç üreten yargı kurgusudur; bu mahkemeler döneminin işlevini tamamlayınca tasfiye edildi. Yöntemler ve suçlamalar farklıdır; benzerlik kurumsal işlevdedir, ahlaki denklikte değil.