Siyasi İdam ve İnfaz — Örüntü

Siyasi rakibin fiziksel imhası: idam sehpası, sürgünde ölüm ya da infaz.

Tasfiye şemsiyesinin geri dönüşsüz ucu. Vaka-i Hayriye'nin toplu kırımından Kuleli sanıklarının akıbetine, Mithat Paşa'nın Taif'teki ölümünden Yassıada'da Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın idamına ve 1972'de Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan'ın asılmasına kadar infaz her seferinde hukuk kılığında ve 'devletin bekası' gerekçesiyle gelir. Tekrar eden sonucu, idam edilenin uzun vadede kazandığı siyasi meşruiyet ve infaz edenin kaybettiğidir.

Bu liste atlasın seçilmiş kayıtlarını gösterir; tarihsel olay sıklığı veya tekrar oranı değildir.

Bu editoryal etiketi paylaşan atlas kayıtları

Vaka-i Hayriye, Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826) — II. Mahmud, yüzyıllık Yeniçeri Ocağı'nı tek bir harekâtla tasfiye ederek modern ordunun (Asakir-i Mansure) önünü açtı; reformların en büyük geleneksel engeli kaldırıldı.
Mithat Paşa'nın Tasfiyesi ve Ölümü (1884) — Kanun-i Esasi'nin baş mimarı Mithat Paşa, Abdülaziz'in ölümü davasında Yıldız'da yargılanıp Taif'e sürüldü ve 1884'te orada öldü; anayasayı yapan ismin saray-yargı eliyle saf dışı edilmesi.
Yassıada Yargılamaları ve Menderes-Zorlu-Polatkan İdamları (1961) — 27 Mayıs sonrası Yassıada'da yargılanan DP yönetiminden Başbakan Menderes ile bakanlar Zorlu ve Polatkan idam edildi; seçilmiş bir hükümetin darbe sonrası özel mahkemeyle tasfiyesi.
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın İdamı (1972) — 12 Mart rejimi altında THKO önderleri Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idam edildi; devrimci gençlik hareketinin sembolik olarak sehpada tasfiyesi.
Kuleli Vak'ası (1859) — Subay, ulema mensubu ve memurlardan oluşan gizli Fedâiler Cemiyeti'nin Sultan Abdülmecid'i tahttan indirmeyi planladığı komplo, eyleme geçmeden 14 Eylül 1859'da ihbarla ortaya çıkarıldı; birçok tarihçi bunu Osmanlı'nın modern döneminde örgütlü saray/darbe komplosunun erken belgelenmiş örneklerinden biri olarak değerlendirir.