← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
M. Kemal'in Cepheye Dönüş Israrı (Sofya)
Sofya ataşemiliterliğindeki Mustafa Kemal, cephede görev için ısrar eder ve 19. Tümen kumandanlığına atanır, Çanakkale'ye giden yolun kişisel başlangıcı.
Çankaya'ya göre Mustafa Kemal, ataşemiliterlikte tutulmasına itiraz eder: «Arkadaşlarım savaş meydanlarında ateş hatlarında bulunurken ben Sofya'da ataşemiliterlik yapamam.» Sonunda 19. Tümen kumandanlığına atanır; o sırada Enver Paşa Sarıkamış'ı yönetmektedir. Bu kişisel ısrar, Mustafa Kemal'in Çanakkale'de öne çıkışının önkoşuludur. (Kanon-dışı; kaynak Çankaya, Kemalist anlatı.)
Kilit kişiler: Mustafa Kemal, Enver Paşa
Kaynaklardan okumalar
Çankaya · F. R. Atay — Atay'ın aktardığı mektup
«Vatanımın savunması ile ilgili fiili görevlerden daha önemli bir görev olamaz… Eğer birinci sınıf subay olmak değerinde değilsem, inancınız bu ise lütfen açık söyleyiniz.»
Dönemin akışı
1913-1918 — Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kurulması. İttihat ve Terakki bünyesinde kurulan gizli/özel örgüt, gayrinizami harp, istihbarat ve sınır operasyonlarında görev aldı.
29 Ekim 1914 — I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları. Osmanlı'nın Almanya safında savaşa girmesi; Sarıkamış felaketi, Çanakkale direnişi ve Doğu Anadolu Ermenilerinin tehciriyle iç içe geçen bir felaket zinciri yaşandı.
19 Mayıs 1919 — Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı. İşgal altındaki Anadolu'da başlayan direniş, TBMM'nin kuruluşu ve kazanılan zaferle Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi zeminini oluşturdu.
Mayıs 1919 — Yıldız Görüşmesi, 'Devleti kurtarabilirsin'. Samsun'a çıkmadan önce Vahdettin ile Yıldız'daki son görüşme; padişahın ikircikli 'devleti kurtar' çağrısı ve bir saat hediyesi.
Sık sorulanlar
M. Kemal'in Cepheye Dönüş Israrı (Sofya) ne zaman gerçekleşti? 1914. Atlasta Osmanlı'nın son yüzyılı içinde, “Dış Politika / Savaş” başlığı altında yer alır.