← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Manisa'nın Soma ilçesinde bir kömür ocağındaki yangın ve karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu 301 madenci hayatını kaybetti; Türkiye'nin can kaybı en yüksek maden kazası, özelleştirilmiş madencilikte denetim ve taşeronlaşma sorunlarını ve devlet-sermaye ilişkisini gündeme taşıdı.
13 Mayıs 2014'te Soma Kömür İşletmeleri'ne ait yeraltı ocağında çıkan yangın, yetersiz havalandırma ve güvenlik tedbirleri nedeniyle 301 madencinin ölümüyle sonuçlandı. Facia, kamu kömür sahalarının 'rödovans' (işletme hakkı devri) yöntemiyle özel şirketlere bırakıldığı, üretim baskısı ve taşeronlaşmanın güvenliği geri plana ittiği bir madencilik düzenini görünür kıldı. Eleştirel okumalara ve sendika raporlarına göre kaza önlenebilir nitelikteydi; düşük maliyetli üretim hedefi ile denetim zaafiyeti yapısal nedenler olarak öne çıkarıldı. Dönemin Başbakanı Erdoğan'ın olay yerindeki açıklamaları ve madencilik tarihinden örnekler vermesi büyük tepki çekti; Soma'da ve ülke genelinde protestolar yaşandı. Yargı süreci yıllar sürdü ve sınırlı sayıda mahkûmiyetle sonuçlandı; aileler cezaların yetersizliğini sürdürülen bir adalet talebine dönüştürdü. Facia, Marmara 1999 depremi ve 2023 Kahramanmaraş depremiyle aynı yapısal soruyu yineler: devletin büyük ölçekli can kaybı karşısındaki kriz yönetimi, denetim kapasitesi ve sorumluluk muhasebesi.