← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Şapka ve Kılık-Kıyafet İnkılabı ⇄ Millî Şef ve 'Değişmez Genel Başkan' Düzeni

1925 ⇄ 1938 · 13 yıl arayla aynı yapısal kalıp

Atlasın tezi

Şapka İnkılabı'nın İstiklal Mahkemeleri eliyle uygulanışı ile Millî Şef düzeni, muhalefetin tasfiyesi ve iktidarın tek elde merkezîleşmesi örüntüsünü 1925'ten 1938'e taşıyan bir süreklilik gösterir.

Şapka ve Kılık-Kıyafet İnkılabı (25 Kasım 1925)

Şapka Kanunu (25 Kasım 1925) fesi yasaklayıp Batı tipi şapkayı zorunlu kıldı; beş gün sonra tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla kıyafet ve simgeler üzerinden topluma görünür bir laik-modern biçim dayatıldı. Bazı kentlerde çıkan protestolar İstiklal Mahkemelerinde ağır cezalar ve idamlarla bastırıldı.

Millî Şef ve 'Değişmez Genel Başkan' Düzeni (26 Aralık 1938)

CHP 1. Olağanüstü Kurultayında cumhurbaşkanı İnönü 'değişmez genel başkan' ve 'Millî Şef' ilan edilerek parti ile devlet başkanlığının tek kişide kaynaştığı tek parti düzeni kurumsallaştırıldı.