Sokak Şiddeti ve Pogrom — Örüntü

Kalabalıkların hedef gruba ya da karşı kampa yönelik, çoğu zaman örgütlü ve göz yumulan sokak şiddeti.

Devletin doğrudan harekâtından da bireysel suçtan da ayrılır: kalabalık görünürde kendiliğindendir, gerçekte yönlendirilmiştir ve güvenlik güçleri saatlerce seyreder. Adana 1909'dan 6-7 Eylül'e, Kanlı Pazar'dan 1970'lerin sokak savaşına, Sivas ve Gazi'den 2014 Kobani günlerine kadar aynı senaryo işler: bir kışkırtma haberi, hazır bekleyen bir kitle, gecikmiş müdahale ve ardından cezasızlık.

Bu liste atlasın seçilmiş kayıtlarını gösterir; tarihsel olay sıklığı veya tekrar oranı değildir.

Bu editoryal etiketi paylaşan atlas kayıtları

6–7 Eylül Olayları (1955) — İstanbul'da Rum, Ermeni ve Yahudi mülkleri ile ibadethanelerine yönelik organize kalabalık saldırıları yaşandı; çok sayıda mülk tahrip edildi, azınlık göçü hızlandı.
Sağ-Sol Çatışması ve Toplumsal Şiddet (1975) — Ülkücü gruplar ile devrimci sol arasında tırmanan sokak çatışmaları, suikastlar ve katliamlar Türkiye'yi fiili bir iç savaşa sürükledi.
Sivas Madımak Olayları (1993) — Sivas'ta bir kültür festivali katılımcılarını barındıran Madımak Oteli'nin ateşe verilmesiyle 35 kişi hayatını kaybetti; olay Alevi-Sünni geriliminin ve devletin koruma yükümlülüğünün sembolü oldu.
Kanlı Pazar Olayları (1969) — İstanbul Taksim'de ABD 6. Filo protestosu mitingine Ülkücü saldırı 2 ölüme yol açtı; 1970'ler sağ-sol sokak çatışmalarının öngörüsü oldu.
Kobani Protestoları (2014) — IŞİD'in Kobani kuşatması sırasında Türkiye'nin pasif tutumuna tepki gösteren Kürt protestolarında 40'tan fazla kişi hayatını kaybetti.
Adana Olayları (1909) (1909) — II. Meşrutiyet'in ilk yılında Adana ve çevresinde Ermeni nüfusa yönelen, on binlerce kişinin öldüğü kitlesel şiddet; 1894–96 Hamidiye katliamları ile 1915 tehcir-kıyım olayları arasında etnik fay hattının kanlı ara halkası.
Gazi Mahallesi Olayları (1995) — İstanbul Gazi Mahallesi'nde kahvehanelere düzenlenen silahlı saldırının ardından çoğunluğu Alevi olan mahalleli sokağa döküldü; günlerce süren olaylarda güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. Olay, Alevi-devlet ilişkisinde Sivas'ı izleyen ikinci büyük kırılma olarak değerlendirilir.