← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

2004 MGK Kararı ve 2013'teki İfşası

Ağustos 2004 (ifşa: 28 Kasım 2013) · Anayasa / Rejim · Ara halka · Kesinleşmiş olgu

Kararın bir 'bitirme planı' mı yoksa hükümetin 'yok hükmünde' saydığı bir tavsiye mi olduğu ve neden sonuç üretmediği taraflarca farklı okunuyor.

Millî Güvenlik Kurulu Ağustos 2004'te Gülen hareketinin faaliyetlerine karşı önlem alınmasını tavsiye eden gizli bir karar aldı. Karar, AKP ile cemaat arasındaki gerilimin tırmandığı Kasım 2013'te Taraf'ın yayımlamasıyla kamuoyuna ulaştı.

Taraf muhabiri Mehmet Baransu'nun 28 Kasım 2013'te 'Gülen'i bitirme kararı 2004'te MGK'da alındı' başlığıyla yayımladığı belgeye göre kurul, Gülen hareketine (2016 sonrası resmî adlandırmayla FETÖ/PDY) karşı bir eylem planı hazırlanmasını öngörüyordu; Taraf, kararın altında Başbakan Erdoğan ile dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün de imzası bulunduğunu yazdı. İfşa, dershanelerin kapatılması tartışmasının ortasında ve 17 Aralık soruşturmalarından yaklaşık üç hafta önce geldi. Başbakan başdanışmanı Yalçın Akdoğan kararın 'yok hükmünde' olduğunu söyledi, Erdoğan ise belgenin yayımlanmasını vatan hainliği olarak niteledi. Kararın ne ölçüde uygulandığı belirsizdir ve belge belirli kişileri gösteren bir liste değildir; Baransu gizli MGK ve MİT belgelerini yayımladığı gerekçesiyle yargılanıp hapis cezasına çarptırıldı. 15 Temmuz'dan sonra karar, AKP ile Gülen yapılanmasının 2013'e kadar süren ittifakı ve uyarıların neden sonuç vermediği tartışmasında yeniden anıldı.

Karşıt anlatılar

Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.

Taraf ve Gülen hareketine yakın medya (2013): Belge, hükümetin 2004'ten beri cemaati tasfiye etmeyi planladığını gösterir; Taraf'a göre plan dershanelerin kapatılmasıyla devreye girmişti. Bu okumada kararı imzalayan hükümet cemaate karşı ikiyüzlü davranmıştı.

Hükümet (2013): Hükümete göre 2004 MGK kararı 'yok hükmündedir' ve hükümet politikasını yansıtmaz. Gizli bir devlet belgesinin yayımlanması ise devlet sırrının ifşası ve vatana ihanettir.

2016 sonrası muhalefet eleştirisi: 15 Temmuz'dan sonra muhalefet kararı, AKP'nin Gülen yapılanmasına ilişkin kurumsal uyarıları bilerek görmezden geldiğinin ve iki yapının 2013'e kadarki ittifakının kanıtı olarak gösterdi. Hükümet kanadı ise sorumluluğu yapının devleti aldatmasına bağladı.

Bağlı olduğu ana olaylar

Zincirdeki yeri

Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.

Aynı dosyada: AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi

Aynı dosyada: 17–25 Aralık ve AKP-Gülen Kopuşu

Aynı dosyada: 15 Temmuz Darbe Girişimi ve OHAL

Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, Mehmet Baransu, Yalçın Akdoğan, Fethullah Gülen

Kurumlar: MGK, Taraf, Gülen yapılanması, Başbakanlık, AKP

Kaynaklardan okumalar

Taraf, Mehmet Baransu, 28 Kasım 2013 — 'Gülen'i bitirme kararı 2004'te MGK'da alındı'

Belgeyi kamuoyuna taşıyan haber, MGK'nın Ağustos 2004'te Gülen hareketine karşı bir eylem planı hazırlanmasını kararlaştırdığını ve kararın hükümet üyelerince de imzalandığını yazdı. AKP-cemaat kopuşunun eşiğinde yayımlanan haber, taraflardan birinin kamuoyu hamlesi olarak da okundu.

Cumhuriyet, 29 Kasım 2013, s. 5 — İfşanın dönem kaydı

Ertesi günkü Cumhuriyet sayfası, 2004 MGK kararının kamuya çıkışını ve ilk siyasi tepkileri kaydeder. Kaynak, kararın darbe öncesi kamuya açık hâle geldiği tarihin tespiti için kullanılır.

Kaynağa git