← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Recep Tayyip Erdoğan
Bu sayfada
Geçtiği olaylar
- 28 Şubat 1997 — 28 Şubat, Post-Modern Darbe
MGK'nın 'irtica karşıtı' kararları ve koordineli baskı, Refah-Yol hükümetini istifaya zorladı; bu süreç 'post-modern darbe' olarak adlandırıldı.
- 19 Şubat 2001 — 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı
Bankacılık ve döviz krizi liranın çakılmasına ve on binlerce işsizliğe yol açtı; kriz mevcut siyasi düzeni silip yeni bir iktidarın yolunu açtı.
- 3 Kasım 2002 — AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi
AKP 2002'de tek başına iktidar oldu; ilk dönemde AB hedefiyle geniş reformlar yaptı, ordu-sivil ilişkilerini yeniden biçimlendirdi.
- 1 Mart 2003 — 1 Mart Tezkeresi ve Irak Savaşı
ABD'nin Irak'ı işgal harekâtı için Türkiye topraklarını kullanma talebi, 1 Mart 2003'te TBMM'de AK Parti milletvekillerinin de oylarıyla reddedildi. Kuzey cephesi kapanınca ABD Irak Kürtleriyle iş birliğine yöneldi; 1999'da zirveye çıkan Türkiye-ABD ilişkileri dibe vurdu.
- 2008–2012 — Ergenekon ve Balyoz Davaları
Ordunun siyaset üzerindeki vesayetini kırmak için başlatılan davalar; zamanla AKP-Gülen ittifakının ortak bir iktidar aracına dönüştüğü ve delillerin sahteliği iddialarıyla yeniden görüldü.
- 30 Temmuz 2008 — AKP Kapatma Davasının Reddi
Anayasa Mahkemesi laikliğe aykırılık gerekçesiyle AKP'nin kapatılması için gereken 7 oyu bulamadı; 'odak' kararıyla hazine yardımının yarısı kesildi.
- 2009-2013 — Stratejik Derinlik ve Neo-Osmanlı Dış Politika
Davutoğlu'nun 'Stratejik Derinlik' kuramı, Türkiye'yi tarihsel-coğrafi hinterlandında etkin bir bölgesel güce dönüştürmeyi hedefleyen iddialı bir dış politika doktrini olarak kurumsallaştı.
- 10 Ekim 2009 — Zürih Protokolleri ve Futbol Diplomasisi
İsviçre arabuluculuğunda yürütülen ve iki milli maçla simgeleşen Türkiye-Ermenistan normalleşmesi 10 Ekim 2009'da Zürih'te imzalanan iki protokolle zirveye çıktı; Dağlık Karabağ şartı ve Erivan'ın anayasa mahkemesi kararı süreci kilitledi, protokoller 2015'te geri çekildi.
- Mayıs–Haziran 2013 — Gezi Parkı Protestoları
Gezi Parkı'nın yapılaşmaya açılmasına itirazla başlayan protesto, sert müdahalenin ardından 80'den fazla ile yayılan kitlesel bir sivil harekete dönüştü.
- 17–25 Aralık 2013 — 17–25 Aralık ve AKP-Gülen Kopuşu
Bakanlara ve iş insanlarına yönelik yolsuzluk soruşturmaları, AKP ile Gülen hareketinin on yıllık ittifakını açık çatışmaya dönüştürdü; iktidar bunu 'yargı darbesi' olarak niteledi.
- 2013–2015 — Çözüm Süreci (Kürt Açılımı)
PKK ile silahların susması ve müzakere için yürütülen resmi çözüm süreci; Kürt meselesinde çatışma yerine siyaset arayışının en ileri evresi.
- 10 Ağustos 2014 — İlk Halk Oyuyla Cumhurbaşkanlığı Seçimi
Cumhurbaşkanı ilk kez doğrudan halk tarafından seçildi; Başbakan Erdoğan ilk turda yaklaşık %51,8 oyla seçilerek Çankaya'ya çıktı. Meclisin seçtiği büyük ölçüde sembolik makamın halk oyuyla siyasallaşması, eleştirel okumalara göre 2017 başkanlık sistemine giden yürütme merkezîleşmesinin öncülü sayıldı.
- 13 Mayıs 2014 — Soma Maden Faciası
Manisa'nın Soma ilçesinde bir kömür ocağındaki yangın ve karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu 301 madenci hayatını kaybetti; Türkiye'nin can kaybı en yüksek maden kazası, özelleştirilmiş madencilikte denetim ve taşeronlaşma sorunlarını ve devlet-sermaye ilişkisini gündeme taşıdı.
- 10 Haziran 2014 — IŞİD'in Yükselişi ve Türkiye
Irak'ın işgali, ordunun lağvı ve "Baas'tan arındırma" siyasetiyle doğan boşlukta büyüyen Irak İslam Devleti, 2013'te IŞİD adını aldı. Ocak 2014'te Rakka'yı, 10 Haziran 2014'te Musul'u ele geçirdi; Türkiye başkonsolosluk personelinin rehin alınmasıyla doğrudan taraf hâline geldi.
- Temmuz 2015 — Çözüm Sürecinin Sonu ve Çatışmanın Yeniden Başlaması
7 Haziran 2015 seçiminin ardından çözüm süreci fiilen sona erdi; Suruç saldırısı ve sonrasında çatışma şehir merkezlerine taşınarak yeniden başladı.
- 15 Temmuz 2016 — 15 Temmuz Darbe Girişimi ve OHAL
Ordu içine yerleşmiş FETÖ mensuplarının darbe girişimi sokağa çıkan kitlelerce püskürtüldü; ardından iki yıllık OHAL ve yüzlerce KHK ile kapsamlı bir tasfiye dönemi geldi.
- 4 Kasım 2016 — HDP'li Belediyelere Kayyum ve Demirtaş'ın Tutuklanması
OHAL ortamında dokunulmazlıkların kaldırılmasının ardından HDP eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile çok sayıda milletvekili 'terör' suçlamalarıyla tutuklandı; onlarca HDP/DBP'li belediyeye kayyum atanarak seçilmiş Kürt yerel yönetimleri merkezden el değiştirdi.
- 16 Nisan 2017 — Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi
Referandumla parlamenter sistem terk edildi; yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı.
- Ağustos 2018 — 2018 Kur ve Borç Krizi
Yüksek dış borç, düşük faiz ısrarı ve dış gerilimlerin tetiklediği kur şokuyla lira hızla değer kaybetti; kronik enflasyon dönemini başlatan kırılma.
- 31 Mart – 23 Haziran 2019 — İstanbul Seçimi, İptali ve Yenilenmesi
31 Mart'ta İBB'yi kazanan İmamoğlu'nun mazbatası iptal edildi; 23 Haziran'da yenilenen seçimi daha büyük farkla kazanması, 'sandığı yargıyla geri alma' girişiminin geri tepmesi oldu.
- 20 Mart 2021 — Merkez Bankası Başkan Rotasyonu
Faiz artıran TCMB Başkanı Naci Ağbal 20 Mart 2021'de bir gece kararnamesiyle görevden alındı; yerine düşük faizi savunan Şahap Kavcıoğlu atandı, 20 ayda dördüncü başkan. Görünüşte teknik bir atama, lira ve enflasyon hattının dönüm noktası oldu.
- 6 Şubat 2023 — 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri
7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki deprem 11 ili etkiledi ve 50.000'den fazla can aldı; AFAD'ın koordinasyon zaafı ile onlarca yıllık kaçak yapılaşma ve imar afları, felaketi yapısal bir kriz-yönetimi sınavına dönüştürdü.
- 14–28 Mayıs 2023 — 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi
Deprem ve ekonomik kriz gölgesindeki seçimde, altı partili muhalefetin adayı Kılıçdaroğlu ikinci turda yaklaşık %47,8 oyla kaybetti; Erdoğan üçüncü kez cumhurbaşkanı seçildi.
- 19–23 Mart 2025 — İmamoğlu'nun Tutuklanması ve CHP Belediyelerine Operasyonlar
CHP'nin ön seçimle açıkladığı cumhurbaşkanı adayı İmamoğlu, diploma iptalinin ertesi günü 'yolsuzluk' ve 'terör' suçlamalarıyla gözaltına alınıp Silivri'ye gönderildi; ardından yirmiyi aşkın CHP'li belediye başkanı tutuklandı, Saraçhane'de başlayan kitlesel protestolar Türkiye'ye yayıldı.
Atlastaki yeri
Recep Tayyip Erdoğan, atlasta 1997–2025 arasına düşen 24 kayıtta geçer; kayıtların çoğu “Toplumsal / Ekonomik Kriz” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.
Birlikte anıldığı kişiler
- Abdullah Gül (6 ortak kayıt)
- Selahattin Demirtaş (5 ortak kayıt)
- Ahmet Davutoğlu (3 ortak kayıt)
- Ekrem İmamoğlu (3 ortak kayıt)
- Abdullah Öcalan (2 ortak kayıt)
- Binali Yıldırım (2 ortak kayıt)
- Fethullah Gülen (2 ortak kayıt)
- Abdurrahman Yalçınkaya
- Ahmet Necdet Sezer
- Ahmet Özer
- Ali Babacan
- Berat Albayrak
Geçtiği olayların desen etiketleri
- Güç Merkezileşmesi (9 kayıt)
- Toplumsal Kutuplaşma (8 kayıt)
- Etnik-Dinsel Fay Hattı (6 kayıt)
- Yargı Eliyle Siyaset (6 kayıt)
- Ekonomik Çöküş (6 kayıt)
- Kitlesel Sivil Direniş (6 kayıt)
- Gölge Ağ / Derin Devlet (4 kayıt)
- Askeri Vesayet (3 kayıt)
Yüzyıl köprüleri
- Gücü tek elde toplayan iktidar
- Orduya uzanan dinî ağın kalkışması
- Sandıkla gelenin yargıyla tasfiyesi
- İslamcı siyasetin geleneği
- Sandıkta yeni iktidar çoğunluğu
- Devletin din kurumunun iki yüzü
Paralel okumalar
- 28 Şubat, Post-Modern Darbe (1997) ⇄ CHP Mutlak Butlan Kararı, 38. Kurultayın İptali (2026)
- 12 Eylül Darbesi ve 1982 Düzeni (1980) ⇄ 28 Şubat, Post-Modern Darbe (1997)
- 28 Şubat, Post-Modern Darbe (1997) ⇄ Ergenekon ve Balyoz Davaları (2008)
- 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı (2001) ⇄ AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi (2002)
- 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı (2001) ⇄ 2018 Kur ve Borç Krizi (2018)
- 5 Nisan Kararları ve 1994 Ekonomik Krizi (1994) ⇄ 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı (2001)
- 17 Ağustos Marmara Depremi (1999) ⇄ 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı (2001)
- 1958 Devalüasyonu ve İlk IMF Niyet Mektubu (1958) ⇄ 2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı (2001)