← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Bakanlara ve iş insanlarına yönelik yolsuzluk soruşturmaları, AKP ile Gülen hareketinin on yıllık ittifakını açık çatışmaya dönüştürdü; iktidar bunu 'yargı darbesi' olarak niteledi.
17 Aralık soruşturması dönemin bakanlarının çevresini, 25 Aralık ise daha üst düzeyi işaret ediyordu. Hükümet yüzlerce polis, savcı ve hâkimi görevden aldı ya da sürdü; 'paralel devlet' kavramı resmî söylemin parçası oldu. Bu kopuş, 2016 darbe girişiminin zeminini fiilen hazırladı; yapı 2016'da FETÖ olarak adlandırılacaktır. Devlet içindeki gizli ağın ittifak ortağıyla çatışması, 'gölge ağ' deseninin İttihatçı ve Susurluk örnekleriyle aynı yapısal ritmini taşır.
Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan, Fethullah Gülen
2013–2015 — Çözüm Süreci ve Çöküşü. İmralı'da başlatılan PKK müzakereleri 2015 yazında çöktü; çatışma yeniden başladı.
7 Haziran & 1 Kasım 2015 — 2015 Seçimleri: Koalisyondan Erken Seçime. 7 Haziran'da HDP'nin barajı geçmesi AKP'nin tek başına iktidarını sona erdirdi; koalisyonun kurulamaması üzerine 1 Kasım'da yenilenen seçimde AKP güvenlik söylemiyle tek başına iktidara döndü.
Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.
Atlasın gelen bağlantı tezleri:
Atlasın giden bağlantı tezleri:
El-Kazaz, 2015 — AKP-Gülen İttifakının Sonu: 17-25 Aralık ve Tarihsel Bir Boşanma
El-Kazaz, 17-25 Aralık 2013 yolsuzluk soruşturmalarını, AKP'ye 2002, 2007 ve 2011'de üst üste tek parti iktidarı kazandıran AKP-Gülen ittifakının dağılışını tetikleyen kırılma olarak çözümler. Yazara göre askeri vesayetin tasfiyesi gibi ortak amaç gerçekleştikten sonra çatlaklar belirginleşmiş; soruşturmanın bakan çocuklarını ve AKP yakın çevresini hedef alması, iktidar tarafından yargı ve emniyetteki Gülen mensuplarının düzenlediği bir 'paralel devlet' darbesi olarak çerçevelenmiştir. El-Kazaz, bu kopuşun Türkiye'nin yakın siyasi tarihindeki en sonuç doğurucu ittifaklardan birinin 'acı bir boşanmayla' sona ermesi anlamına geldiğini vurgular.
📖 El-Kazaz, S. (2015). The AKP and the Gülen: The end of a historic alliance (Middle East Brief No. 94). Crown Center for Middle East Studies, Brandeis University. https://www.brandeis.edu/crown/publications/middle-east-briefs/pdfs/1-100/meb94.pdf
17–25 Aralık ve AKP-Gülen Kopuşu ne zaman gerçekleşti? 17–25 Aralık 2013. Bakanlara ve iş insanlarına yönelik yolsuzluk soruşturmaları, AKP ile Gülen hareketinin on yıllık ittifakını açık çatışmaya dönüştürdü; iktidar bunu 'yargı darbesi' olarak niteledi.
17–25 Aralık ve AKP-Gülen Kopuşu neden önemlidir, sonuçları ne oldu? 17 Aralık soruşturması dönemin bakanlarının çevresini, 25 Aralık ise daha üst düzeyi işaret ediyordu. Hükümet yüzlerce polis, savcı ve hâkimi görevden aldı ya da sürdü; 'paralel devlet' kavramı resmî söylemin parçası oldu. Bu kopuş, 2016 darbe girişiminin zeminini fiilen hazırladı; yapı 2016'da FETÖ olarak adlandırılacaktır. Devlet içindeki gizli ağın ittifak ortağıyla çatışması, 'gölge ağ' deseninin İttihatçı ve Susurluk örnekleriyle aynı yapısal ritmini taşır.
17–25 Aralık ve AKP-Gülen Kopuşu atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Gölge Ağ / Derin Devlet, Toplumsal Kutuplaşma. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.