← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi

3 Kasım 2002 · Modernleşme / Reform

AKP 2002'de tek başına iktidar oldu; ilk dönemde AB hedefiyle geniş reformlar yaptı, ordu-sivil ilişkilerini yeniden biçimlendirdi.

1999 depremi ve 2001 krizi sonrası sisteme güvensizlik, AKP'yi tek parti iktidarına taşıdı. İlk dönemde ölüm cezasının kaldırılması, azınlık hakları ve MGK'nın sivil denetime alınması gibi AB uyum reformları gerçekleştirildi; 2005'te müzakereler başladı. Modernleşmeyi 'tepeden' değil seçimsel bir kitleyle yapma biçimi, 1950 Demokrat Parti dönemini yapısal olarak yansıtır, taşra-dindar-esnaf ekseninin yeniden mobilizasyonu.

Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül

Alt başlıklar

2003–2004 — AB Uyum Paketleri. Ölüm cezasının kaldırılması, azınlık hakları ve MGK reformuyla AB üyelik süreci hızlandı.

3 Ekim 2005 — AB Müzakerelerinin Başlaması. Tam üyelik müzakereleri resmen başladı; ancak Kıbrıs sorunu ve Avrupa'daki dirençler süreci kısa sürede yavaşlattı.

27 Nisan 2007 — E-Muhtıra ve 367 Krizi. Ordunun Gül'ün cumhurbaşkanlığını engellemeye dönük internet muhtırası ve 367 nisap tartışması anayasal krize yol açtı; 22 Temmuz seçiminde AKP oyunu artırarak süreci sonuçsuz bıraktı.

Atlasın nedensellik tezleri

Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.

Atlasın gelen bağlantı tezleri:

Atlasın giden bağlantı tezleri:

Örüntüler

Aynı örüntüyü paylaşan olaylar

Yüzyıl köprüleri

Kaynaklardan okumalar

Öniş, 2012 — Muhafazakar Küreselleşme: AKP Döneminin Politik Ekonomisi

Öniş, AKP'nin 2002'de tek başına iktidara gelişini Türkiye siyasetinde beklenmedik bir kırılma olarak okur ve partinin başarısını kendi özgün politika icadından çok IMF ve AB koşulluluğuna bağlanmasına atfeder. 2002-2006 arasında yıllık ortalama yaklaşık yüzde 7,5'lik büyüme, elverişli küresel likidite ortamı ve 'düzenleyici neoliberalizm' ile mümkün olmuştur. Yazar bu modeli, ekonomik liberalizmi kültürel muhafazakarlık ve kontrollü neo-popülizmle birleştiren 'muhafazakar küreselleşme' olarak kavramsallaştırır. 2002'deki anayasa değişikliğiyle Erdoğan'ın 1998 mahkumiyeti kaynaklı siyaset yasağının kaldırılması, erken dönem reform ivmesinin habercisiydi.

📖 Öniş, Z. (2012). The triumph of conservative globalism: The political economy of the AKP era. Turkish Studies, 13(2), 135-152. https://doi.org/10.1080/14683849.2012.685252 https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14683849.2012.685252

Sık sorulanlar

AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi ne zaman gerçekleşti? 3 Kasım 2002. AKP 2002'de tek başına iktidar oldu; ilk dönemde AB hedefiyle geniş reformlar yaptı, ordu-sivil ilişkilerini yeniden biçimlendirdi.

AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi neden önemlidir, sonuçları ne oldu? 1999 depremi ve 2001 krizi sonrası sisteme güvensizlik, AKP'yi tek parti iktidarına taşıdı. İlk dönemde ölüm cezasının kaldırılması, azınlık hakları ve MGK'nın sivil denetime alınması gibi AB uyum reformları gerçekleştirildi; 2005'te müzakereler başladı. Modernleşmeyi 'tepeden' değil seçimsel bir kitleyle yapma biçimi, 1950 Demokrat Parti dönemini yapısal olarak yansıtır, taşra-dindar-esnaf ekseninin yeniden mobilizasyonu.

AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Tepeden Modernleşme, Ekonomik Çöküş, Anayasal Kırılma, Seçimle İktidar Devri. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.