← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Sened-i İttifak ve Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu): Tarihsel Karşılaştırma
Bu sayfada
Bu sayfa bağlam ve editoryal etiketleri yan yana getirir; eşdeğerlik, nedensellik veya tarihsel tekrar kanıtı değildir.
Atlasın tezi
Anayasal sözleşme fikrinin iki halkası: Sened, egemenliğin sınırlandırılması ilkesini ilk kez yazılı belgeye taşıdı; Tanzimat bu fikri sürdürerek devletin topluma kendi iktidarını hukukla çerçevelemesi projesine dönüştürdü.
Sened-i İttifak (7 Ekim 1808)
29 Eylül'de başlayan âyan–merkez görüşmeleri sonunda 7 Ekim 1808'de kaleme alınıp imzalanan belge, hükümdar iradesini yazılı bir uzlaşmayla sınırlandırmayı amaçladı; ancak kısa ömürlü oldu.
Kilit kişiler: Alemdar Mustafa Paşa, II. Mahmud
Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (3 Kasım 1839)
Gülhane'de okunan ferman, can-mal güvencesini ve hukuk önünde eşitliği yazılı olarak tescil etti; Osmanlı modernleşmesinin anayasal omurgası kuruldu.
Kilit kişiler: Mustafa Reşid Paşa, Sultan Abdülmecid
Paylaşılan örüntüler
Bu olayların diğer paralel okumaları
- Sened-i İttifak (1808) ⇄ I. Meşrutiyet, Kanun-i Esasi (1876)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Cumhuriyet'in İlanı (1923)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Harf Devrimi ve Kültürel Reformlar (1928)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Bedirhan Bey İsyanı ve Botan Emirliği'nin İlgası (1847)