← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Sened-i İttifak ⇄ Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu)

1808 ⇄ 1839 · 31 yıl arayla aynı yapısal kalıp

Atlasın tezi

Anayasal sözleşme fikrinin iki halkası: Sened, egemenliğin sınırlandırılması ilkesini ilk kez yazılı belgeye taşıdı; Tanzimat bu fikri sürdürerek devletin topluma kendi iktidarını hukukla çerçevelemesi projesine dönüştürdü.

Sened-i İttifak (29 Eylül 1808)

Ayanlarla padişah arasında imzalanan belge, hükümdar iradesini ilk kez yazılı olarak sınırlandırdı; imparatorluğun ilk anayasal-sözleşme denemesi ancak kısa ömürlü oldu.

Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (3 Kasım 1839)

Gülhane'de okunan ferman, can-mal güvencesini ve hukuk önünde eşitliği yazılı olarak tescil etti; Osmanlı modernleşmesinin anayasal omurgası kuruldu.

Paylaşılan örüntüler