← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Sultan Abdülmecid
Bu sayfada
Geçtiği olaylar
- 1831–1841 — Mısır Meselesi, Mehmed Ali Paşa Krizi
Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın orduları iki kez Anadolu içlerine kadar ilerleyerek hanedanı ağır bir tehdit altına soktu; kriz ancak büyük güçlerin müdahalesiyle çözüldü ve birçok tarihçiye göre Osmanlı'yı kalıcı dış bağımlılığa sürükledi.
- 3 Kasım 1839 — Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu)
Gülhane'de okunan ferman, can-mal güvencesini ve hukuk önünde eşitliği yazılı olarak tescil etti; Osmanlı modernleşmesinin anayasal omurgası kuruldu.
- 1853–1856 — Kırım Savaşı ve İlk Dış Borçlanma
Rusya'ya karşı İngiltere-Fransa ittifakıyla yürütülen savaş, Paris Antlaşması'yla Osmanlı'yı Avrupa sistemine kattı; aynı süreçte alınan ilk dış borç mali bağımlılığın başlangıcı oldu.
- 18 Şubat 1856 — Islahat Fermanı
Paris Antlaşması'nın baskısıyla ilan edilen ferman, Müslüman-gayrimüslim eşitliğini derinleştirdi; ama 'dışarıdan dayatılan reform' algısını da besledi.
- 14 Eylül 1859 — Kuleli Vak'ası
Subay, ulema mensubu ve memurlardan oluşan gizli Fedâiler Cemiyeti'nin Sultan Abdülmecid'i tahttan indirmeyi planladığı komplo, eyleme geçmeden 14 Eylül 1859'da ihbarla ortaya çıkarıldı; birçok tarihçi bunu Osmanlı'nın modern döneminde örgütlü saray/darbe komplosunun erken belgelenmiş örneklerinden biri olarak değerlendirir.
Atlastaki yeri
Sultan Abdülmecid, atlasta 1831–1859 arasına düşen 5 kayıtta geçer; kayıtların çoğu “Dış Politika / Savaş” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.
Birlikte anıldığı kişiler
- Âlî Paşa (3 ortak kayıt)
- Fuad Paşa (3 ortak kayıt)
- Mustafa Reşid Paşa (2 ortak kayıt)
- II. Mahmud
Geçtiği olayların desen etiketleri
- Tepeden Modernleşme (4 kayıt)
- Blok Ekseni ve Göreli Özerklik (4 kayıt)
- Mali Bağımlılık (3 kayıt)
- Askeri Vesayet (2 kayıt)
- Anayasal Kırılma (2 kayıt)
- Kurucu Metin Yapımı (2 kayıt)
- Güç Merkezileşmesi
- Merkez-Taşra Gerilimi
Yüzyıl köprüleri
Paralel okumalar
- Mısır Meselesi, Mehmed Ali Paşa Krizi (1831) ⇄ II. Abdülhamid İstibdadı ve Düyun-u Umumiye (1878)
- Mısır Meselesi, Mehmed Ali Paşa Krizi (1831) ⇄ Kırım Savaşı ve İlk Dış Borçlanma (1853)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Cumhuriyet'in İlanı (1923)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Harf Devrimi ve Kültürel Reformlar (1928)
- Sened-i İttifak (1808) ⇄ Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839)
- Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu) (1839) ⇄ Bedirhan Bey İsyanı ve Botan Emirliği'nin İlgası (1847)
- Kırım Savaşı ve İlk Dış Borçlanma (1853) ⇄ Tütün Rejisi (Régie) İdaresi (1883)
- Islahat Fermanı (1856) ⇄ I. Meşrutiyet, Kanun-i Esasi (1876)