← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Prens Sabahattin
Bu sayfada
Avrupa'da Le Play sosyoloji geleneğinden etkilenen Prens Sabahattin, istibdadın toplumsal köklerini "adem-i merkeziyet" ve "teşebbüs-i şahsi" fikirleriyle aşmayı savundu: "Meşrutiyetle birlikte istibdadın gerçekten kökünü kazıyabilmek için, Devlet yönetiminde ademi merkeziyeti kurmak, kişilerde de şahsi teşebbüsü geliştirecek tedbirler almak gereklidir" (s. 40). Bu fikirler Jön Türk hareketini ikiye böldü.
1908 sonrasında bu çizgi, İttihat ve Terakki'ye karşı liberal muhalefetin çatısı olan Ahrar Fırkası'na dönüştü. Baran Hocaoğlu'nun belirttiği gibi, "Ahrar Fırkası, esas itibariyle Prens Sabahattin Bey'in Adem-i Merkeziyetçi Cemiyeti'nin devamı veya onun siyasallaşması şeklinde ortaya çıkmıştı" (s. 78).
Kaynak ve künye
Sina Akşin, 100. Yılında Jön Türk Devrimi, s. 40; Baran Hocaoğlu, II. Meşrutiyet'te İktidar-Muhalefet İlişkileri (1908–1913), s. 78.
Geçtiği olaylar
- 21 Mayıs 1889 — İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu
Askerî Tıbbiye öğrencilerinin kurduğu gizli örgüt, istibdada karşı hücre tipi örgütlenmeyle büyüdü ve bir rejimi devirecek güce ulaştı, Tekrar Tarih'un 'Öncü Örgüt' deseninin başlangıç düğümü.
Atlastaki yeri
Prens Sabahaddin, atlasta tek kayıtta (1889) geçer; kayıt “Devrimci / Sol Hareket” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.