← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Talat Paşa
Bu sayfada
İttihat ve Terakki'nin son sadrazamı Talat Paşa, savaşın kaybedilmesiyle iktidardan uzaklaşıp Almanya'da sürgüne çekildi. Kitabın dipnotunda akıbeti şöyle özetlenir: "İttihad ve Terakki'nin son sadrazamı, 15 Mart 1921'de Berlin'de Soğomon Tehliryan adındaki bir Ermeni tarafından katledildi" (OCR düzeltilmiştir) (s. 30). Bu, Ermeni intikam örgütü "Nemesis" operasyonunun en bilinen suikastıydı.
Suikastin ardından Alman hükümeti eşi Hayriye Talat Hanım'a tazminat teklif etmiş, ancak Hayriye Hanım bunu kocasının mevkiine yakışmadığı için geri çevirmişti; yıllar sonra, "cinayetin üzerinden 14 sene sonra tazminat meselesini yeniden görüşmek" için 1935'te tekrar Almanya'ya gitmiş, bu görüşmelere General Erich Ludendorff bile aracılık etmiş ama bir netice çıkmamıştır (s. 421).
Kaynak ve künye
Murat Bardakçı, İttihadçı'nın Sandığı.
Geçtiği olaylar
- 21 Mayıs 1889 — İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu
Askerî Tıbbiye öğrencilerinin kurduğu gizli örgüt, istibdada karşı hücre tipi örgütlenmeyle büyüdü ve bir rejimi devirecek güce ulaştı, Tekrar Tarih'un 'Öncü Örgüt' deseninin başlangıç düğümü.
- 23 Ocak 1913 — Bab-ı Âli Baskını, İttihatçı Darbesi
Babıali Baskını, 23 Ocak 1913’te İttihatçıların Kâmil Paşa hükümetini zorla istifaya sürüklediği silahlı hükümet darbesidir. Baskından sonra sadrazam Mahmud Şevket Paşa oldu. O gün doğrudan Enver–Talat–Cemal üçlü hükümetinin kurulduğunu söylemek kronolojiyi basitleştirir.
- 29 Ekim 1914 — I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları
Osmanlı'nın Almanya safında savaşa girmesi; Sarıkamış felaketi, Çanakkale direnişi ve Doğu Anadolu Ermenilerinin tehciriyle iç içe geçen bir felaket zinciri yaşandı.
Atlastaki yeri
Talat Paşa, atlasta 1889–1914 arasına düşen 3 kayıtta geçer; kayıtların çoğu “Devrimci / Sol Hareket” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.
Birlikte anıldığı kişiler
- Enver Paşa (3 ortak kayıt)
- Mustafa Kemal Atatürk (2 ortak kayıt)
- Abdullah Cevdet
- Ahmet Rıza
- Cemal Paşa
- Halide Edib
- İbrahim Temo
- Liman von Sanders
- Prens Sabahaddin
- Rauf Orbay
- Said Halim Paşa
Geçtiği olayların desen etiketleri
- Öncü Örgüt (2 kayıt)
- Askeri Vesayet (2 kayıt)
- Genç Kuşak İsyanı
- Anayasal Kırılma
- Gölge Ağ / Derin Devlet
- Tasfiye ve İdam
- Fiili Askeri Müdahale
- Etnik-Dinsel Fay Hattı
Yüzyıl köprüleri
Paralel okumalar
- Yeni/Genç Osmanlılar Hareketi (1865) ⇄ İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu (1889)
- Kuleli Vak'ası (1859) ⇄ İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu (1889)
- İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Kuruluşu (1889) ⇄ 9 Mart 1971 Darbe Girişimi (Önlenen Sol-Cunta Planı) (1971)
- Balkan Savaşları (1912) ⇄ Bab-ı Âli Baskını, İttihatçı Darbesi (1913)
- Adana Olayları (1909) (1909) ⇄ Bab-ı Âli Baskını, İttihatçı Darbesi (1913)
- Yunan Bağımsızlık Savaşı (1821) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Balkan Savaşları (1912) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)