← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Çözüm Süreci (Kürt Açılımı)

2013–2015 · Anayasa / Rejim

PKK ile silahların susması ve müzakere için yürütülen resmi çözüm süreci; Kürt meselesinde çatışma yerine siyaset arayışının en ileri evresi.

2012 sonu–2013 başında kamuoyuna açıklanan çözüm süreci, devletin İmralı ve siyasi aktörler üzerinden PKK'yle dolaylı müzakeresini, ateşkesi ve 'demokratikleşme' adımlarını kapsadı. 2013 Newroz'unda okunan mektup ve sonraki Dolmabahçe mutabakatı sürecin zirvesiydi. Şeyh Said'den Dersim'e, Diyarbakır Cezaevi'nden PKK çatışmasına uzanan 'etnik-dinsel fay hattı' deseninin bastırma yerine müzakereyle yönetilmeye çalışıldığı nadir evredir; ancak süreç kurumsal güvenceye kavuşamadan kırılgan kaldı ve 2014 Kobani olaylarıyla sarsıldı.

Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Öcalan, Selahattin Demirtaş

Alt başlıklar

21 Mart 2013 — Öcalan'ın Newroz Çağrısı: 'Silahlar Sussun, Fikirler Konuşsun'. Öcalan'ın İmralı'dan gönderdiği ve Diyarbakır Newroz'unda okunan mektupla PKK'yı silahlı mücadeleyi bırakıp sınır dışına çekilmeye çağırması, Çözüm Sürecinin kamusal başlangıcını işaretledi.

Nisan 2013 — Akil İnsanlar Heyetinin Kurulması. Hükümetin yedi bölgeye dağıttığı 63 kişilik Akil İnsanlar Heyeti, sürece toplumsal meşruiyet kazandırmak için sahada kamuoyu çalışması yürüterek müzakereyi devlet-örgüt kanalının ötesine taşıdı.

Atlasın nedensellik tezleri

Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.

Atlasın gelen bağlantı tezleri:

Atlasın giden bağlantı tezleri:

  • Kobani Protestoları (2014) — Kurumsal güvenceye kavuşmamış kırılgan süreç, Kobani kuşatmasında dış politika gerilimiyle ilk büyük sınavını verdi ve sarsıldı.

Örüntüler

Aynı örüntüyü paylaşan olaylar

Kaynaklardan okumalar

Köse, 2017 — Çözüm Sürecinin Yükselişi ve Çöküşü: Müzakereden Çatışmaya

Köse, 2013'te başlayan Çözüm Sürecini, devletin İmralı üzerinden Öcalan'la, MİT-PKK kanalıyla da örgütle eşzamanlı yürüttüğü çok katmanlı bir müzakere mimarisi olarak çözümler. Öcalan'ın 21 Mart 2013 Diyarbakır Newroz'unda 'silahlar sussun, fikirler konuşsun' çağrısı ve akil insanlar heyetinin sahaya inmesi, sürecin kamusal meşruiyet zeminini kurmuştur. Yazara göre sürecin kırılganlığı, kurumsallaşmış bir hukuki çerçeve ve karşılıklı denetim mekanizması yerine liderler arası güven ilişkisine dayanmasından kaynaklanmış; bu da Kobani ve sonrasında güvenin çökmesiyle sürecin hızla geri dönülemez biçimde dağılmasına yol açmıştır.

📖 Köse, T. (2017). Çözüm sürecinin yükseliş ve düşüşü. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 4(1), 13–40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tocd/article/315152

Sık sorulanlar

Çözüm Süreci (Kürt Açılımı) ne zaman gerçekleşti? 2013–2015. PKK ile silahların susması ve müzakere için yürütülen resmi çözüm süreci; Kürt meselesinde çatışma yerine siyaset arayışının en ileri evresi.

Çözüm Süreci (Kürt Açılımı) neden önemlidir, sonuçları ne oldu? 2012 sonu–2013 başında kamuoyuna açıklanan çözüm süreci, devletin İmralı ve siyasi aktörler üzerinden PKK'yle dolaylı müzakeresini, ateşkesi ve 'demokratikleşme' adımlarını kapsadı. 2013 Newroz'unda okunan mektup ve sonraki Dolmabahçe mutabakatı sürecin zirvesiydi. Şeyh Said'den Dersim'e, Diyarbakır Cezaevi'nden PKK çatışmasına uzanan 'etnik-dinsel fay hattı' deseninin bastırma yerine müzakereyle yönetilmeye çalışıldığı nadir evredir; ancak süreç kurumsal güvenceye kavuşamadan kırılgan kaldı ve 2014 Kobani olaylarıyla sarsıldı.

Çözüm Süreci (Kürt Açılımı) atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Etnik-Dinsel Fay Hattı, Kitlesel Sivil Direniş, Kürt Meselesi Döngüsü. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.