← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Orta Anadolu ve Doğu'da çok sayıda Ermeni'nin hayatını kaybettiği kitlesel şiddet olayları, Hamidiye döneminin etnik-dinsel fay hattını en yoğun biçimde açığa çıkardı.
1894 Sason bölgesinde başlayan şiddet, 1895–96'da İstanbul dahil geniş bir coğrafyaya yayılan katliamlarla sürdü. Devlet güçleri ve Hamidiye alaylarının eylemlerdeki rolü tarihçiler arasında tartışmalıdır; olayların boyutu ve niteliği konusunda önemli farklılıklar mevcuttur. Yüz binlerce Ermeni hayatını kaybetti ya da göç etmek zorunda kaldı. Avrupa büyük güçleri protesto notaları gönderdi ancak fiilî müdahaleden kaçındı; Osmanlı hükümeti olay sayısı ve sorumluluğa ilişkin resmî açıklamalarda çekingen kaldı. Olaylar, Ermeni siyasi örgütlenmesini (Taşnaktsutyun, Hınçak) ve Hamidiye karşıtı Avrupa kampanyalarını güçlendirdi. 1915'teki tehcir ve kitlesel ölüm olaylarının bağlamını doğrudan oluşturmaktadır.