← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Nokta'nın Darbe Günlükleri Yayını ve Derginin Kapanması

29 Mart 2007 · Darbe / Müdahale · Ara halka · Kesinleşmiş olgu

Yayımlanan günlüklerin Özden Örnek'e ait olup olmadığı ve anlattığı darbe hazırlıklarının gerçekliği tartışmalıdır; Örnek günlükleri reddetti.

Nokta dergisi, eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örnek'e atfedilen ve 2004'te bazı komutanların darbe hazırlığı yaptığını anlatan günlükleri yayımladı. Askerî mahkeme kararıyla aranan dergi Nisan 2007'de kapandı.

Nokta'nın Genel Yayın Yönetmeni Alper Görmüş'ün hazırladığı 29 Mart 2007 tarihli kapak, 2003-2004'e ait günlük kayıtlarına dayanıyordu. Kayıtlara göre bazı kuvvet komutanları 'Sarıkız' ve 'Ayışığı' adlı planlarla darbe seçeneğini tartışmış, Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök'ün karşı çıkmasıyla vazgeçmişti. Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örnek aynı gün günlüklerin kendisine ait olmadığını açıkladı ve Görmüş hakkında şikâyetçi oldu; Görmüş 11 Nisan 2008'de beraat etti. Dergi ardından Genelkurmay'ın gazetecileri orduya bakışlarına göre sınıflandırdığını gösteren gizli belgeleri de yayımladı. Askerî mahkeme kararıyla 13 Nisan'da yapılan aramada bilgisayarlardaki verilere el konuldu; sahibi Ayhan Durgun 20 Nisan'da yayını durdurdu. AİHM 19 Ocak 2016'da aramanın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti; günlükler ise 2009'da ikinci Ergenekon iddianamesinin darbe planları bölümüne girdi.

Karşıt anlatılar

Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.

Nokta / Alper Görmüş: Dergi, belgelerin seçilmiş hükümete karşı ordu içinde darbe seçeneğinin tartışıldığını gösterdiğini savundu. Baskını ve kapanmayı, haberin doğruluğu tartışılmadan basına yöneltilmiş bir yaptırım olarak nitelendirdi.

Özden Örnek / günlüklere itiraz edenler: Örnek günlüklerin kendisine ait olmadığını söyledi; ordu çevresi ve ulusalcı basın yayını orduyu yıpratma kampanyasının parçası saydı. Ergenekon dosyasına giren emniyet bilirkişi raporu dosyaların Örnek'in bilgisayarında oluşturulduğunu ileri sürdü; savunma bu teknik bulgunun güvenilirliğine itiraz etti.

Bağlı olduğu ana olaylar

Zincirdeki yeri

Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.

Aynı dosyada: Ergenekon ve Balyoz Davaları

Aynı dosyada: AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi

Kilit kişiler: Alper Görmüş, Özden Örnek, Ayhan Durgun, Hilmi Özkök

Davalar: Sarıkız-Ayışığı soruşturması, Ergenekon davası

Kurumlar: Nokta dergisi, Genelkurmay, Deniz Kuvvetleri, AİHM

Kaynaklardan okumalar

AİHM, Görmüş ve Diğerleri/Türkiye, no. 49085/07, 2016 — Nokta aramasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği kararı

AİHM 19 Ocak 2016'da, Genelkurmay'ın medyayı orduya 'olumlu' ya da 'olumsuz' diye sınıflandıran gizli belgelerine dayanan haber nedeniyle derginin askerî mahkeme kararıyla aranmasını ve tüm bilgisayar verilerine el konulmasını Sözleşme'nin 10. maddesinin ihlali saydı. Mahkeme haberin kamusal tartışmaya katkı sunduğunu ve müdahalenin orantısız olduğunu belirtti.

Kaynağa git

Görmüş, Taraf, 15 Nisan 2008 — Darbe Günlükleri davasındaki beraatin basına yansıması

Görmüş, Örnek'in şikâyetiyle açılan davanın üçüncü duruşmada beraatle sonuçlandığını ve gazetelerin kararı nasıl verdiğini eleştirel biçimde değerlendirir. Yayının tarafı olan gazetecinin kendi anlatısıdır.

Kaynağa git

bianet, 2016 — AİHM kararı ve baskının kronolojisi

Bianet, günlüklerin 29 Mart 2007'de yayımlandığını, 13 Nisan 2007'deki baskında bilgisayarlara el konulduğunu, Görmüş'ün 2008'de 'suçun yasal unsurları oluşmadığı' gerekçesiyle beraat ettiğini aktarır. AİHM'in Görmüş ve beş gazeteciye hükmettiği tazminatları da sıralar.

Kaynağa git

Haber ve belge arşivi