← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Adana Olayları (1909) ve Gazi Mahallesi Olayları: Tarihsel Karşılaştırma
Bu sayfada
Bu sayfa bağlam ve editoryal etiketleri yan yana getirir; eşdeğerlik, nedensellik veya tarihsel tekrar kanıtı değildir.
Atlasın tezi
Bir kışkırtma haberiyle başlayan, hedefindeki cemaate yönelen ve güvenlik güçlerinin geç müdahale ettiği mahalle şiddeti: 1909'da Adana'da Ermeniler, 1995'te İstanbul'da Aleviler. Seksen altı yıl arayla ortak olan yalnız şiddetin biçimi değil, sonrasında sorumluluğun 'provokasyon' kavramına havale edilip failin belirsiz kalmasıdır.
Adana Olayları (1909) (Nisan 1909)
II. Meşrutiyet'in ilk yılında Adana ve çevresinde Ermeni nüfusa yönelen, on binlerce kişinin öldüğü kitlesel şiddet; 1894–96 Hamidiye katliamları ile 1915 tehcir-kıyım olayları arasında etnik fay hattının kanlı ara halkası.
Kilit kişiler: Cemal Paşa, Sultan II. Abdülhamid
Gazi Mahallesi Olayları (12–15 Mart 1995)
İstanbul Gazi Mahallesi'nde kahvehanelere düzenlenen silahlı saldırının ardından çoğunluğu Alevi olan mahalleli sokağa döküldü; günlerce süren olaylarda güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. Olay, Alevi-devlet ilişkisinde Sivas'ı izleyen ikinci büyük kırılma olarak değerlendirilir.
Kilit kişiler: Tansu Çiller
Paylaşılan örüntüler
Bu olayların diğer paralel okumaları
- Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894) ⇄ Adana Olayları (1909) (1909)
- Adana Olayları (1909) (1909) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Adana Olayları (1909) (1909) ⇄ Bab-ı Âli Baskını, İttihatçı Darbesi (1913)
- Adana Olayları (1909) (1909) ⇄ 6–7 Eylül Olayları (1955)
- Sivas Madımak Olayları (1993) ⇄ Gazi Mahallesi Olayları (1995)
- 6–7 Eylül Olayları (1955) ⇄ Gazi Mahallesi Olayları (1995)