← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Şark Islahat Planı ve Dersim Harekâtı: Tarihsel Karşılaştırma
Bu sayfada
Bu sayfa bağlam ve editoryal etiketleri yan yana getirir; eşdeğerlik, nedensellik veya tarihsel tekrar kanıtı değildir.
Atlasın tezi
Kürt meselesinin nedensel düğümü: 1925 planının umumi müfettişlik, mecburi iskân ve askeri denetim repertuvarı, 1937–38 Dersim Harekâtı'nda büyük ölçüde uygulandı. Etnik-dinsel fay hattını idari-askeri araçlarla bastırma kalıbının doktrin ile pratiği arasındaki en doğrudan bağlardan biridir.
Şark Islahat Planı (24 Eylül 1925)
Şeyh Said İsyanı'nın bastırılmasının ardından Bakanlar Kurulu'nca kabul edilen plan, doğu illeri için kapsamlı bir asimilasyon, iskân ve denetim programı çizdi; umumi müfettişlikler, mecburi iskân ve Türkçe dışındaki dillerin kamusal kullanımının kısıtlanması bu çerçevede gündeme getirildi.
Kilit kişiler: İsmet İnönü, Mustafa Kemal Atatürk
Dersim Harekâtı (1937–1938)
Dersim (Tunceli) bölgesindeki silahlı direnci kırmak için yürütülen askerî harekât, çok sayıda kişinin ölümüne ve zorunlu göçe yol açtı.
Kilit kişiler: İsmet İnönü, Seyid Rıza
Paylaşılan örüntüler
Bu olayların diğer paralel okumaları
- Şark Islahat Planı (1925) ⇄ TDK ve TTK'nın Kuruluşu (1932)
- Bedirhan Bey İsyanı ve Botan Emirliği'nin İlgası (1847) ⇄ Şark Islahat Planı (1925)
- Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn (1925) ⇄ Dersim Harekâtı (1937)
- Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894) ⇄ Dersim Harekâtı (1937)
- Bedirhan Bey İsyanı ve Botan Emirliği'nin İlgası (1847) ⇄ Dersim Harekâtı (1937)