← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Askeri Vesayet — Örüntü

Ordunun 'rejimin koruyucusu' rolüyle siyasete doğrudan müdahale ederek düzeni yeniden kurması.

Ordunun siyasi sürece müdahalesi tekrar eden bir kalıptır: muhtıra, darbe veya kapalı baskı biçiminde. 1908 subay hareketinden 27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül ve 28 Şubat'a uzanan zincir bu deseni örer.

Bu örüntüyü paylaşan olaylar

• Vaka-i Hayriye — Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826)
• I. Meşrutiyet — Kanun-i Esasi (1876)
• Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894)
• II. Meşrutiyet Devrimi (1908)
• Bab-ı Âli Baskını — İttihatçı Darbesi (1913)
• I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
• Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı (1919)
• Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn (1925)
• Dersim Harekâtı (1937)
• 27 Mayıs Darbesi (1960)
• Devrimci Gençlik Hareketi (THKO, THKP-C, TKP/ML) (1968)
• 12 Mart Muhtırası (1971)
• 12 Eylül Darbesi ve 1982 Düzeni (1980)
• PKK Çatışmasının Başlaması (1984)
• 28 Şubat — Post-Modern Darbe (1997)
• Ergenekon ve Balyoz Davaları (2008)
• 15 Temmuz Darbe Girişimi ve OHAL (2016)
• Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kurulması (1913)
• Mısır Meselesi — Mehmed Ali Paşa Krizi (1831)
• Kuleli Vak'ası (1859)
• Adana Olayları (1909) (1909)
• Şark Islahat Planı (1925)
• 9 Mart 1971 Darbe Girişimi (Önlenen Sol-Cunta Planı) (1971)