← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Tasfiye ve İdam — Örüntü

İktidar değişiminin ardından yenilen tarafın idam, sürgün ya da ağır yargıyla siyaset dışı edilmesi.

Osmanlı saray infazlarından Yassıada'ya, Deniz Gezmiş'in idamından 12 Eylül sonrası yargılamalara: galip taraf hukuku bir hesaplaşma aracına dönüştürür. İktidarın el değiştirmesi çoğu zaman bir tasfiyeyle mühürlenir.

Bu örüntüyü paylaşan olaylar

• Vaka-i Hayriye — Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826)
• Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894)
• Bab-ı Âli Baskını — İttihatçı Darbesi (1913)
• Dersim Harekâtı (1937)
• Varlık Vergisi ve Savaş Yılları (1942)
• 27 Mayıs Darbesi (1960)
• Devrimci Gençlik Hareketi (THKO, THKP-C, TKP/ML) (1968)
• 12 Mart Muhtırası (1971)
• 12 Eylül Darbesi ve 1982 Düzeni (1980)
• Ergenekon ve Balyoz Davaları (2008)
• İmamoğlu'nun Tutuklanması ve CHP Belediyelerine Operasyonlar (2025)
• CHP Mutlak Butlan Kararı — 38. Kurultayın İptali (2026)
• Genel Af Kanunu (1974)
• Mithat Paşa'nın Tasfiyesi ve Ölümü (1884)
• Yassıada Yargılamaları ve Menderes-Zorlu-Polatkan İdamları (1961)
• Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın İdamı (1972)
• Bedirhan Bey İsyanı ve Botan Emirliği'nin İlgası (1847)
• Kuleli Vak'ası (1859)
• Şark Islahat Planı (1925)
• Şapka ve Kılık-Kıyafet İnkılabı (1925)
• HDP'li Belediyelere Kayyum ve Demirtaş'ın Tutuklanması (2016)