← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Ali Fuat Cebesoy
Bu sayfada
Harbiye'de Mustafa Kemal ile sınıf arkadaşıydı; İstanbul'da kimsesi olmayan Mustafa Kemal izinlerinde Ali Fuat'ların konağında kalırdı. "İlk Beşler"den biri olarak Amasya Tamimi'ni imzaladı ve Batı Cephesi'ndeki direnişi örgütledi; İstanbul'a öyle açık karşı geldi ki yerine atanan komutanı durdurmak için "Beylikköprü mevkiindeki demiryolu köprüsünü tahrip ederek halefinin Ankara'ya varmasını önlemek" gibi yöntemlere başvurdu (e-kitap, bölüm: Ali Fuat Paşa (Cebesoy)). Sonra Moskova'ya büyükelçi gönderildi ve Moskova Antlaşması'nı imzaladı.
Diğer "İlk Beşler" gibi muhalefete geçti, Terakkiperver Fırka'nın genel sekreteri oldu ve İzmir Suikastı davasında beraat etti. Ancak rejimle en erken barışan isim oldu: 1933'te parlamentoya döndü, "Cebesoy" soyadını bizzat Atatürk'ten aldı ve çocukluk arkadaşının son günlerinde yanında bulundu.
Kaynak ve künye
Emrah Safa Gürkan, Cumhuriyet'in 100 İsmi: Büyük Devrimin Portreleri (e-kitap, bölüm: Ali Fuat Paşa (Cebesoy)).
Geçtiği olaylar
- Şubat–Eylül 1925 — Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn
Doğu'da patlak veren Kürt-dinî temelli ayaklanma bastırıldı; Takrir-i Sükûn Kanunu hem isyanı hem de muhalefeti tasfiye etmek için kullanıldı.
Atlastaki yeri
Ali Fuat Cebesoy, atlasta tek kayıtta (1925) geçer; kayıt “Darbe / Müdahale” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.
Birlikte anıldığı kişiler
Geçtiği olayların desen etiketleri
- Etnik-Dinsel Fay Hattı
- Askeri Vesayet
- Anayasal Kırılma
- İç Güvenlik Harekâtı
- Kürt Meselesi Döngüsü
- Muhalefetin Kurumsal İmhası
- Parti Kapatma Rejimi