← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Mahkemenin varlığını kabul ettiği örgüt iddia makamına göre darbeci bir yapılanma, savunmaya göre bir kurgudur; hüküm 2016'da bozuldu ve sanıklar 2019'da örgüt suçlamalarından beraat etti.
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 275 sanıklı birleşik Ergenekon davasında örgütün varlığını kabul etti. İlker Başbuğ'a müebbet, Veli Küçük, Doğu Perinçek ve Tuncay Özkan'a ağırlaştırılmış müebbet dahil ağır cezalar verildi; 21 sanık beraat etti.
Karar, 2008'den bu yana açılan iddianamelerin birleşmesiyle büyüyen, Danıştay saldırısı, İrticayla Mücadele Eylem Planı ve İnternet Andıcı dosyalarını da içine alan yaklaşık beş yıllık yargılamanın sonucuydu. CHP milletvekillerinden Mustafa Balbay 34 yıl 8 ay, Mehmet Haberal 12 yıl 6 ay aldı; Haberal karar gününde tahliye edildi. Ceza alanlar arasında eski YÖK Başkanı Kemal Gürüz, rektörler, gazeteciler ve Susurluk dosyasından tanınan İbrahim Şahin de vardı. Hükümet ve destekçileri kararı darbecilikle hesaplaşma olarak karşıladı; sanıklar ve muhalefet siyasi bir tasfiye olarak nitelendirdi. Dört ay sonra açığa çıkan 17-25 Aralık kopuşu davanın siyasi zeminini değiştirdi: sanıklar 2014'te tahliye edildi, Yargıtay 21 Nisan 2016'da hükümleri bozdu, yeniden yargılama 1 Temmuz 2019'da örgüt suçlamalarından beraatle sonuçlandı.
Tarafların anlatısı aktarılmıştır; atlasın hükmü değildir.
Mahkeme / iddia makamı: Mahkeme, asker ve sivillerden oluşan 'Ergenekon silahlı terör örgütü'nün hükümeti cebir ve şiddetle ortadan kaldırmaya teşebbüs ettiğini kabul etti. İddia makamına göre Danıştay saldırısı, Cumhuriyet gazetesine atılan bombalar ve darbe planları aynı yapılanmanın parçasıydı.
Kumpas tezi / savunma: Sanıklar ve kumpas tezini savunanlar, örgütün varlığının gizli tanık beyanlarına ve sahteliği ileri sürülen dijital belgelere dayandırıldığını savundu. Bu kampa göre çok sayıda dosyanın tek davada birleştirilmesi, birbirini tanımayan kişileri aynı örgütün üyesi gibi gösterdi ve bazı sanıkların savunması alınmadan hüküm kuruldu.
Editoryal bağlar; ortak aktör ya da iddia edilen bağ nedensellik kanıtı değildir.
Kilit kişiler: İlker Başbuğ, Veli Küçük, Doğu Perinçek, Tuncay Özkan, Mustafa Balbay, Mehmet Haberal
Davalar: Ergenekon davası, Danıştay davası, İrtica planı davası
Kurumlar: Özel Yetkili Mahkemeler, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Genelkurmay, Yargıtay, İşçi Partisi, CHP
Hürriyet, 5 Ağustos 2013 — Karar gününün dökümü
Haber, mahkemenin Ergenekon'u terör örgütü olarak kabul ettiğini, 21 beraat, 11 yakalama ve 17 tahliye kararı verdiğini aktarır. Başbuğ'a müebbet, Balbay'a 34 yıl 8 ay, Haberal'a 12 yıl 6 ay verildiğini, bazı sanıkların salonu terk ederek karara tepki gösterdiğini bildirir.
Mütercimler, Büyük Kumpas: Ergenekon, Alfa, 2014, s. 17, 23-25 — Bir sanığın gözünden karar
Davanın sanıklarından Erol Mütercimler, kararı 23 ayrı davanın birleşimi, 275 sanık ve yaklaşık 650 celse üzerinden anlatır. 59 sanığın savunması alınmadan davanın bitirildiğini ve hükmün gizli tanıklara dayandığını savunur; kumpas tezinin sanık cephesinden yazılmış erken örneklerindendir.
bianet, 1 Temmuz 2019 — Yeniden yargılamanın sonucu: örgüt tespit edilemedi
Haber, Yargıtay bozmasından sonra İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde süren yeniden yargılamada sanıkların örgüt kurma, yönetme, üyelik ve yardım suçlamalarından beraat ettiğini bildirir. Danıştay ve Cumhuriyet gazetesi saldırılarının faillerine ise ağırlaştırılmış müebbet verildiğini aktarır.