← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
İlk Halk Oyuyla Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi: Tarihsel Karşılaştırma
Bu sayfada
Bu sayfa bağlam ve editoryal etiketleri yan yana getirir; eşdeğerlik, nedensellik veya tarihsel tekrar kanıtı değildir.
Atlasın tezi
Aynı merkezîleşme yayının iki halkası: 2014'te halk oyuyla seçilen cumhurbaşkanının sembolik makamı fiilen yürütmenin merkezine çekmesi, 2017'de bu fiilî durumu anayasal sisteme dönüştürdü. Birinci adım meşruiyeti, ikincisi kuralı değiştirdi.
İlk Halk Oyuyla Cumhurbaşkanlığı Seçimi (10 Ağustos 2014)
Cumhurbaşkanı ilk kez doğrudan halk tarafından seçildi; Başbakan Erdoğan ilk turda yaklaşık %51,8 oyla seçilerek Çankaya'ya çıktı. Meclisin seçtiği büyük ölçüde sembolik makamın halk oyuyla siyasallaşması, eleştirel okumalara göre 2017 başkanlık sistemine giden yürütme merkezîleşmesinin öncülü sayıldı.
Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül, Selahattin Demirtaş
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (16 Nisan 2017)
Referandumla parlamenter sistem terk edildi; yürütme yetkisi cumhurbaşkanında toplandı.
Kilit kişiler: Recep Tayyip Erdoğan
Paylaşılan örüntüler
Bu olayların diğer paralel okumaları
- Turgut Özal ve Neoliberal Dönüşüm (1983) ⇄ İlk Halk Oyuyla Cumhurbaşkanlığı Seçimi (2014)
- Millî Şef ve 'Değişmez Genel Başkan' Düzeni (1938) ⇄ İlk Halk Oyuyla Cumhurbaşkanlığı Seçimi (2014)
- I. Meşrutiyet, Kanun-i Esasi (1876) ⇄ Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017)
- II. Abdülhamid İstibdadı ve Düyun-u Umumiye (1878) ⇄ Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017)
- Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017) ⇄ CHP Mutlak Butlan Kararı, 38. Kurultayın İptali (2026)
- Cumhuriyet'in İlanı (1923) ⇄ Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017)