← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Kuleli Vak'ası ve Yeni/Genç Osmanlılar Hareketi: Tarihsel Karşılaştırma
Bu sayfada
Bu sayfa bağlam ve editoryal etiketleri yan yana getirir; eşdeğerlik, nedensellik veya tarihsel tekrar kanıtı değildir.
Atlasın tezi
Tanzimat reformlarının yarattığı hoşnutsuzluk, hem 1859'da silahlı bir darbe girişimini (Kuleli) hem de 1865'te entelektüel bir muhalefet hareketini (Yeni Osmanlılar) doğurdu; ikisi de 'devlet reformuna tepki' deseninin iki yüzüdür.
Kuleli Vak'ası (14 Eylül 1859)
Subay, ulema mensubu ve memurlardan oluşan gizli Fedâiler Cemiyeti'nin Sultan Abdülmecid'i tahttan indirmeyi planladığı komplo, eyleme geçmeden 14 Eylül 1859'da ihbarla ortaya çıkarıldı; birçok tarihçi bunu Osmanlı'nın modern döneminde örgütlü saray/darbe komplosunun erken belgelenmiş örneklerinden biri olarak değerlendirir.
Kilit kişiler: Sultan Abdülmecid
Yeni/Genç Osmanlılar Hareketi (1865)
Belgrad Ormanı'nda kurulan gizli 'İttifak-ı Hamiyet', bürokrasi ve basın kökenli genç aydınları meşrutiyet ve anayasa taleplerinde örgütleyerek ilk modern muhalefet hareketini başlattı.
Kilit kişiler: Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi, Şinasi