← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
2023 seçimleri sonrası Hazine ve Maliye Bakanlığı'na atanan Mehmet Şimşek, düşük faiz odaklı heterodoks dönemin ardından yüksek faiz ve sıkı maliye söylemiyle dış yatırımcı kredibilitesini geri kazanmaya yöneldi.
Mayıs 2023 seçimlerinin ardından Haziran 2023'te Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanan Mehmet Şimşek, önceki dönemin düşük faiz odaklı heterodoks politikasının yarattığı yüksek enflasyon ve döviz baskısı ortamını devraldı. Merkez Bankası'yla birlikte faiz artırımları, sıkı para-maliye disiplini ve 'rasyonel zemin' söylemiyle uluslararası yatırımcıların ve derecelendirme kuruluşlarının güvenini geri kazanmayı hedefledi. İktisadi rasyonaliteyi siyasi konjonktürle uzlaştırmaya çalışan bu teknokrat çizgi, devlet ile küresel piyasa arasındaki 'tercüman maliyeci' rolünün güncel bir örneğidir. Politikanın sonuçları ve sürdürülebilirliği tartışma konusu olmaya devam etti.
Kilit kişiler: Mehmet Şimşek
Haziran 2023 — Şimşek-Erkan İkilisinin Atanması. Erdoğan'ın seçim zaferinin ardından Mehmet Şimşek Hazine ve Maliye Bakanlığı'na, Hafize Gaye Erkan TCMB başkanlığına atanarak ortodoks ekibin temeli atıldı.
Mart 2024 — Politika Faizinin Yüzde 50'ye Çıkarılması. TCMB politika faizini Mayıs 2023'teki yüzde 8,5 düzeyinden Mart 2024'e kadar kademeli olarak yüzde 50'ye yükselterek dezenflasyon programının çıpasını sıkılaştırdı.
Mayıs 2024 — Enflasyonun Yüzde 74,5 ile Zirve Yapması. Enflasyon Mayıs 2024'te yüzde 74,5 ile zirveye ulaştıktan sonra düşüşe geçti; ancak gerçekleşen oranlar Orta Vadeli Program hedeflerinin gerisinde kaldı.
Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.
Atlasın gelen bağlantı tezleri:
Atlasın giden bağlantı tezleri:
Atlasın bu olayı yan yana okuduğu kayıtlar; her çift kendi sayfasında bağlam, paylaşılan desen etiketleri ve editoryal tezle karşılaştırılır.
Michalski, 2025 (OSW) — Şimşek ve Ortodoksiye Geri Dönüş: 'Erdoğanomics'in Sonu
Haziran 2023'te Mehmet Şimşek'in Hazine ve Maliye Bakanlığı'na, Hafize Gaye Erkan'ın ise TCMB başkanlığına atanması, 2021'den beri sürdürülen düşük faiz-rekabetçi kur eksenli 'Erdoğanomics' modelinden ortodoks ekonomi politikalarına kesin bir kopuşu işaret etti. Politika faizi Mayıs 2023'teki yüzde 8,5 düzeyinden Mart 2024'e kadar kademeli olarak yüzde 50'ye çıkarıldı; lirayı yapay biçimde destekleme terk edilerek kur 18'den 32'ye kadar değer kaybetmesine izin verildi ve döviz rezervleri yeniden inşa edildi. Şimşek, vergi artışları ve harcama kesintileriyle bütçe açığını 2024'te GSYH'nin yüzde 4,7'sine indirerek mali disiplini de programa dahil etti. Michalski'nin temel tezi, teknik başarıya rağmen İmamoğlu'nun tutuklanmasının gösterdiği gibi iç siyasi hedeflerin ekonomik yönetişimi sürekli gölgede bıraktığı ve kırılganlık yarattığıdır.
📖 Michalski, A. (2025, 9 Temmuz). Turbulent stabilisation: Turkey's economy under Şimşek's supervision. OSW Centre for Eastern Studies. https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2025-07-09/turbulent-stabilisation-turkeys-economy-under-simseks-supervision https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2025-07-09/turbulent-stabilisation-turkeys-economy-under-simseks-supervision
Türkiye Today, 2025 — Dezenflasyon Programının Bedeli: Yüzde 50 Faiz ve Sıkışan Reel Sektör
Şimşek'in 'Türkiye'nin rasyonel zemine dönmekten başka çaresi yok' sözleriyle başlattığı program, 2022'de yüzde 85,5'e çıkan enflasyonu kontrol altına almayı amaçlıyordu. Politika faizinin bir yıldan uzun süre yüzde 50'de tutulması Türk işletmeleri için ciddi bir finansal darboğaz yarattı; enflasyon Mayıs 2024'te yüzde 74,5 ile zirve yaptıktan sonra düşüş eğilimine girdi. Ancak 2023-2025 Orta Vadeli Program'ın enflasyonun 2024'te yüzde 33'e, 2025'te yüzde 15'e ineceği yönündeki projeksiyonları gerçekleşmedi; gerçek sonuçlar hedeflerin gerisinde kaldı. Bu durum programın sosyal ve siyasal maliyetinin yüksek, sonuçlarının ise beklenenden yavaş olduğunu ortaya koydu.
📖 Türkiye Today. (2025). Pro-gov't voices grow louder for orthodox exit in Türkiye amid slowing disinflation. Türkiye Today. https://www.turkiyetoday.com/business/pro-govt-voices-grow-louder-for-orthodox-exit-in-turkiye-amid-slowing-disinflation-3214639 https://www.turkiyetoday.com/business/pro-govt-voices-grow-louder-for-orthodox-exit-in-turkiye-amid-slowing-disinflation-3214639
6 Şubat 2023 — 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri. 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki deprem 11 ili etkiledi ve 50.000'den fazla can aldı; AFAD'ın koordinasyon zaafı ile onlarca yıllık kaçak yapılaşma ve imar afları, felaketi yapısal bir kriz-yönetimi sınavına dönüştürdü.
14–28 Mayıs 2023 — 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi. Deprem ve ekonomik kriz gölgesindeki seçimde, altı partili muhalefetin adayı Kılıçdaroğlu ikinci turda yaklaşık %47,8 oyla kaybetti; Erdoğan üçüncü kez cumhurbaşkanı seçildi.
31 Mart 2024 — 2024 Yerel Seçimleri. CHP, İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere büyükşehirlerin büyük bölümünü kazandı; AKP'nin oyu 1990'lardan bu yana en düşük seviyelerine geriledi.
19–23 Mart 2025 — İmamoğlu'nun Tutuklanması ve CHP Belediyelerine Operasyonlar. CHP'nin ön seçimle açıkladığı cumhurbaşkanı adayı İmamoğlu, diploma iptalinin ertesi günü 'yolsuzluk' ve 'terör' suçlamalarıyla gözaltına alınıp Silivri'ye gönderildi; ardından yirmiyi aşkın CHP'li belediye başkanı tutuklandı, Saraçhane'de başlayan kitlesel protestolar Türkiye'ye yayıldı.
Mehmet Şimşek ve Ortodoks Politikaya Dönüş ne zaman gerçekleşti? Haziran 2023. Atlasta yakın dönem Türkiye içinde, “Toplumsal / Ekonomik Kriz” başlığı altında yer alır.
Mehmet Şimşek ve Ortodoks Politikaya Dönüş hangi gelişmelerin ardından geldi? Atlasın nedensellik tezlerine göre öncesinde şu kayıtlar durur: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri (2023), 2018 Kur ve Borç Krizi (2018), Merkez Bankası Başkan Rotasyonu (2021). Bunlar editoryal hipotezdir; tek neden iddiası taşımaz.
Mehmet Şimşek ve Ortodoks Politikaya Dönüş nelere yol açtı? Atlas bu olaydan şu kayıtlara giden bağlantılar kurar: 2024 Yerel Seçimleri (2024).
Mehmet Şimşek ve Ortodoks Politikaya Dönüş atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Mali Bağımlılık, Ekonomik Çöküş, İstikrar Programına Dönüş. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.