← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

2001 Ekonomik Krizi ve Derviş Programı

19 Şubat 2001 · Toplumsal / Ekonomik Kriz

Bankacılık ve döviz krizi liranın çakılmasına ve on binlerce işsizliğe yol açtı; kriz mevcut siyasi düzeni silip yeni bir iktidarın yolunu açtı.

Kasım 2000 bankacılık krizinin ardından Şubat 2001'de Cumhurbaşkanı-Başbakan gerginliğiyle şiddetlenen güven bunalımı patlak verdi: döviz çıpası çöktü, faizler fırladı, TL büyük değer kaybetti. IMF'den gelen Kemal Derviş 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nı uyguladı, bankalar tasfiye edildi, BDDK güçlendirildi. Krizin siyasi sonucu, 2002 seçimlerinde meclisteki partilerin neredeyse tümünün tasfiyesi ve yeni bir iktidarın doğuşu oldu — 'ekonomik çöküş → siyasi yeniden hizalanma' kalıbının en saf örneği.

Alt başlıklar

• Kasım 2000 — Kasım 2000 Bankacılık Krizi
• Mart 2001 — Kemal Derviş Programı
• 3 Kasım 2002 — 2002 Seçimleri ve Yeniden Hizalanma
• 2001 (Mayıs-Aralık) — Derviş Yasaları ve Bağımsız Düzenleyici Kurullar

Örüntüler

• Ekonomik Çöküş

Aynı örüntüyü paylaşan olaylar

• Balkan Savaşları (1912)
• Turgut Özal ve Neoliberal Dönüşüm (1983)
• 17 Ağustos Marmara Depremi (1999)
• AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi (2002)
• 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri (2023)
• 2024 Yerel Seçimleri (2024)
• 2018 Kur ve Borç Krizi (2018)
• Mehmet Şimşek ve Ortodoks Politikaya Dönüş (2023)
• Avusturya Malları Boykotu (Fes Boykotu) (1908)
• 2 Nisan Ekonomik Boykotu (2025)

Yüzyıl köprüleri

• Dış mali vesayetin yönetimi

Kaynaklar

• Ertuğrul & Yeldan, 2003 (Turkish Studies) — On the Structural Weaknesses of the Post-1999 Turkish Dis-inflation Program
• TCMB, 2001 (Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı) — Türkiye'nin Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı