← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu kurularak millî kimlik inşasının entelektüel araçları devlet çatısına alındı.
Harf Devrimi'nin ardından dili ve tarihi devlet aklıyla yeniden tanımlama projesi kurumsal bir form kazandı. 'Güneş-Dil Teorisi' ve 'Türk Tarih Tezi' gibi tartışmalı akademik çerçeveler bu kurumlar aracılığıyla üretildi. TTK ve TDK ikilisi yalnızca akademik kurumlar değil, yeni ulus-devletin meşruiyetini tarih ve dil üzerinden inşa eden ideolojik aygıtlardı. TTK'nın Türk Tarih Tezi, Anadolu'nun ezelden beri Türk yurdu olduğunu ve Türklerin medeniyetin beşiği olduğunu savunarak Batı'nın 'barbar' anlatısını tersine çevirmeyi amaçladı. TDK ise Dil Devrimi ve sonraki Güneş-Dil Teorisi ile dili Osmanlı-İslam mirasından arındırıp ulusal kimliğin taşıyıcısı hâline getirmeyi hedefledi. (Kaynak: Ersanlı, B. (2003). İktidar ve tarih: Türkiye'de 'resmî tarih' tezinin oluşumu (1929-1937) (3. baskı). İletişim Yayınları.)
Kilit kişiler: Mustafa Kemal Atatürk
15 Nisan 1931 — Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin Kuruluşu. Türk Ocakları'nın kapatılmasının ardından Atatürk'ün direktifiyle Türk Tarih Tezi'ni geliştirmek üzere TTK'nın çekirdeği kuruldu.
2-11 Temmuz 1932 — Birinci Türk Tarih Kongresi. Türk Tarih Tezi öğretmenlere resmen sunuldu; aynı kongrede Atatürk'ün talebiyle bir dil cemiyeti kurulması kararlaştırıldı.
Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.
Atlasın gelen bağlantı tezleri:
Ersanlı, 1992/2003 — İktidar ve Tarih: Resmî Tezin İnşası
Büşra Ersanlı, 1929-1937 arasını Türk Tarih Tezi'nin oluştuğu 'altın çağ' olarak ele alır ve tezin iktidarın siyasi yönelimleriyle iç içe geçtiğini gösterir. Birinci ve İkinci Tarih Kongreleri ile ders kitaplarını inceleyerek Âfet İnan, Yusuf Akçura, Reşit Galip ve Sadri Maksudi gibi figürlerin tarih yazımını ulus inşasının aracına dönüştürdüğünü ortaya koyar. TTK (1931) ve onu örnek alarak kurulan TDK (12 Temmuz 1932) böylece, dil ve tarih alanlarını modern ulus-devletin meşruiyet zemini hâline getiren kurumsal ikili olarak okunur.
📖 Ersanlı, B. (2003). İktidar ve tarih: Türkiye'de 'resmî tarih' tezinin oluşumu (1929-1937) (3. baskı). İletişim Yayınları. https://iletisim.com.tr/kitap/iktidar-ve-tarih/7684
TDK ve TTK'nın Kuruluşu ne zaman gerçekleşti? 1932. Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu kurularak millî kimlik inşasının entelektüel araçları devlet çatısına alındı.
TDK ve TTK'nın Kuruluşu neden önemlidir, sonuçları ne oldu? Harf Devrimi'nin ardından dili ve tarihi devlet aklıyla yeniden tanımlama projesi kurumsal bir form kazandı. 'Güneş-Dil Teorisi' ve 'Türk Tarih Tezi' gibi tartışmalı akademik çerçeveler bu kurumlar aracılığıyla üretildi. TTK ve TDK ikilisi yalnızca akademik kurumlar değil, yeni ulus-devletin meşruiyetini tarih ve dil üzerinden inşa eden ideolojik aygıtlardı. TTK'nın Türk Tarih Tezi, Anadolu'nun ezelden beri Türk yurdu olduğunu ve Türklerin medeniyetin beşiği olduğunu savunarak Batı'nın 'barbar' anlatısını tersine çevirmeyi amaçladı. TDK ise Dil Devrimi ve sonraki Güneş-Dil Teorisi ile dili Osmanlı-İslam mirasından arındırıp ulusal kimliğin taşıyıcısı hâline getirmeyi hedefledi. (Kaynak: Ersanlı, B. (2003). İktidar ve tarih: Türkiye'de 'resmî tarih' tezinin oluşumu (1929-1937) (3. baskı). İletişim Yayınları.)
TDK ve TTK'nın Kuruluşu atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Tepeden Modernleşme. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.