← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Halide Edib Adıvar
Bu sayfada
Batılı bir tahsil gören az sayıdaki Osmanlı kadınından biri olan Halide Edib, Üsküdar Amerikan Kız Koleji'nin ilk öğrencilerindendi. 15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgalinden sonra düzenlenen Sultanahmet Mitingi'ndeki konuşmasıyla işgal karşıtı hareketin simgelerinden biri oldu ve Anadolu'ya geçerek "Mustafa Kemal önderliğindeki Milli Mücadele hareketine katılan ilk sivillerden biri" oldu (e-kitap, bölüm: Halide Edib Adıvar). Cephede hemşirelik yaptı, Anadolu Ajansı'nın kurucuları arasında yer aldı.
Terakkiperver Fırka'nın kapatılması ve Mustafa Kemal'le yaşanan ihtilaf üzerine eşi Adnan Adıvar ile 1925'te yurt dışına çıktı. Hatıratı Türk'ün Ateşle İmtihanı'nın Türkçesiyle İngilizce aslı arasındaki farkı, "Bunların hiçbiri tercüme değildir, fakat bazı yerleri biraz kısa, bazı yerleri biraz uzun olmakla beraber, öz itibarıyla aynıdır" diye açıklamıştı (e-kitap, bölüm: Halide Edib Adıvar). 1939'da döndü, İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı kürsüsünü kurdu ve 1950–1954 arası milletvekilliği yaptı.
Kaynak ve künye
Emrah Safa Gürkan, Cumhuriyet'in 100 İsmi: Büyük Devrimin Portreleri (e-kitap, bölüm: Halide Edib Adıvar).
Geçtiği olaylar
- 29 Ekim 1914 — I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları
Osmanlı'nın Almanya safında savaşa girmesi; Sarıkamış felaketi, Çanakkale direnişi ve Doğu Anadolu Ermenilerinin tehciriyle iç içe geçen bir felaket zinciri yaşandı.
- 19 Mayıs 1919 — Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı
İşgal altındaki Anadolu'da başlayan direniş, TBMM'nin kuruluşu ve kazanılan zaferle Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi zeminini oluşturdu.
Atlastaki yeri
Halide Edib, atlasta 1914–1919 arasına düşen 2 kayıtta geçer; kayıtların çoğu “Toplumsal / Ekonomik Kriz” başlığı altındadır. Aşağıdaki bağlantılar aynı olaylarda anılan kişilere, olayların taşıdığı desen etiketlerine ve atlasın paralel okumalarına gider.
Birlikte anıldığı kişiler
- Mustafa Kemal Atatürk (2 ortak kayıt)
- Damat Ferid Paşa
- Enver Paşa
- Fevzi Çakmak
- İsmet İnönü
- Kâzım Karabekir
- Liman von Sanders
- Rauf Orbay
- Talat Paşa
- Vahdettin
Geçtiği olayların desen etiketleri
- Askeri Vesayet (2 kayıt)
- Etnik-Dinsel Fay Hattı
- Gayrimüslimlerin Tasfiyesi
- İmparatorluğun Çözülüşü
- Kitlesel Sivil Direniş
- Anayasal Kırılma
- Tepeden Modernleşme
- Blok Ekseni ve Göreli Özerklik
Paralel okumalar
- Yunan Bağımsızlık Savaşı (1821) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Hamidiye Katliamları (1894–1896) (1894) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Balkan Savaşları (1912) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Adana Olayları (1909) (1909) ⇄ I. Dünya Savaşı ve 1915 Olayları (1914)
- Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kurulması (1913) ⇄ Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı (1919)
- Millî Mücadele ve Kurtuluş Savaşı (1919) ⇄ Lozan Barış Antlaşması (1923)