← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 2023'teki 38. Olağan Kurultayını ve sonraki iki olağanüstü kurultayı 'mutlak butlan' ile iptal etti; Özgür Özel tedbiren görevden uzaklaştırıldı, eski genel başkan Kılıçdaroğlu ve dönemin organları göreve iade edildi.
Bursa kökenli bir başvuruyla başlayan dava, delegelere para verilmesi, belediye başkanlığı vaadi, alışveriş kartı dağıtımı ve oy pusulalarının fotoğraflanması dahil 'yedi yöntemle delege iradesinin sakatlandığı' gerekçesiyle 21 Mayıs 2026'da karara bağlandı. Karar yalnız 38. Olağan Kurultay'ı (Kasım 2023) değil, 6 Nisan 2025 ve 21 Eylül 2025 olağanüstü kurultaylarını da hukuken yok saydı. YSK CHP'nin itirazını reddetti; Kılıçdaroğlu cephesi göreve başladığını açıkladı, Özel cephesi karara temyiz hakkını saklı tutarak direnişi sürdürdü. 23 Mayıs'ta '13 gözaltı' operasyonuyla yargısal süreç ceza dosyalarına bağlandı. Türkiye tarihinde anamuhalefet partisinin kongresinin yargı eliyle baştan geçersiz sayılması ilktir, Refah Partisi'nin kapatılmasıyla (1998) aynı 'parti içi siyasete yargı eliyle müdahale' kalıbının yeni biçimidir; aynı zamanda İmamoğlu tutuklamalarıyla başlayan zincirin örgütsel halkasıdır: önce belediyeler, sonra parti merkezi. 'Uydu parti modeli' tartışması bu karardan sonra siyasi gündemin merkezine yerleşti. Kararın siyasi zemini, Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP'nin yüzde 37,8 ile AKP'yi 22 yıl sonra ilk kez geçmesiyle şekillendi; Ekim 2024'te Erdoğan'ın 2023 kurultayının meşruiyetini sorgulayan açıklamaları ve dönemin İstanbul başsavcısı Akın Gürlek'in soruşturmaları izledi. Mahkeme, 38. Olağan Kurultay'ı ve onu izleyen tüm kurultayları mutlak butlanla geçersiz sayarak Özel yönetimini görevden aldı ve Kılıçdaroğlu dönemini göreve çağırdı. Karar borsada yüzde 6'lık düşüş ve lirayı savunmak için milyarlarca dolarlık döviz satışı gibi piyasa şoklarını tetikledi. (Kaynak: Human Rights Watch. (2026, 22 Mayıs). Türkiye: Court removes leadership of main opposition party. https://www.hrw.org/news/2026/05/22/turkiye-court-removes-leadership-of-main-opposition-party)
Kilit kişiler: Özgür Özel, Kemal Kılıçdaroğlu, Ekrem İmamoğlu
4–5 Kasım 2023 — 38. Olağan Kurultay, Özel'in Genel Başkanlığı. Kılıçdaroğlu'nun 2023 cumhurbaşkanlığı yenilgisinin ardından toplanan kurultayda Özgür Özel ikinci turda genel başkan seçildi; mutlak butlan kararının iptal ettiği temel kurultay budur.
2024–2026 — Kurultay Davası: Bursa Başvurusundan Karara. Bursa'da bir delegenin başvurusuyla başlayan dava, asliye hukuk-bölge adliye zincirinde iki yıl sürdü; tedbir taleplerinin reddi/kabulü süreci aylarca CHP gündemini belirledi.
6 Nisan & 21 Eylül 2025 — İki Olağanüstü Kurultay. İmamoğlu tutuklamasının ardından 6 Nisan 2025'te ve davayı etkisizleştirme amacıyla 21 Eylül 2025'te yapılan olağanüstü kurultaylar, mutlak butlan kararıyla aynı zincirde iptal edildi.
21–23 Mayıs 2026 — Kılıçdaroğlu'nun Göreve İadesi ve Çifte Yönetim. Mahkeme önceki genel başkan ve organları göreve iade etti; Özel cephesinin temyize gitmesi ve genel merkezi devretmemesi 'iki başlı CHP' tartışmasını başlattı.
23 Mayıs 2026 — Karar Sonrası 13 Gözaltı. Karardan iki gün sonra delege satın alma suçlamasıyla 13 kişilik gözaltı operasyonu yapıldı; hukuki ve cezai hatlar birleştirildi.
Şubat 2025 — 38. Kurultaya Yönelik Savcılık Soruşturması Başlatıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı CHP üyelerinin delege oyu satın alma iddialı şikâyetleri üzerine 2023 kurultayına dair somut delil sunulmadan soruşturma açtı.
Ekim 2025 — İdare Mahkemesinin Davayı Reddi. Bir Ankara mahkemesi, Özel'in 2025 kurultaylarında yeniden seçilmesini gerekçe göstererek kurultayın iptali talebini reddetti; ancak bu karar istinafta tersine çevrildi.
22 Mayıs 2026 — Kılıçdaroğlu'nun İadesi ve Temyizin Geri Çekilmesi. İstinaf kararının ardından göreve iade edilen Kılıçdaroğlu, temyizi yürüten üç CHP avukatını görevden alıp Yargıtay'a yapılan başvurunun geri çekilmesi yönünde adım attı.
Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.
Atlasın gelen bağlantı tezleri:
Kanadoğlu, 2026 — Anayasa Hukuku Açısından Mutlak Butlan: Mahkemenin İcat Ettiği Yetki
Anayasa hukuku profesörü Korkut Kanadoğlu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin CHP 38. Olağan Kurultayı'nı mutlak butlanla iptal eden kararını, mahkemenin hukuken kendisine tanınmamış bir yetkiyi icat ederek siyasi partilerin iç işleyişine müdahalesi olarak değerlendirir. Siyasi Partiler Kanunu'nun 121. ve 21. maddeleri uyarınca kurultay usullerinin denetimi seçim yargısı ve Yüksek Seçim Kurulu'na ait olduğundan, bir hukuk mahkemesinin seçilmiş parti organlarını geçersiz kılması örgütlenme özgürlüğüne ve parti özerkliğine aykırıdır. Kanadoğlu ayrıca kararın, henüz kesinleşmemiş ceza isnatlarına dayandırılarak masumiyet karinesini ihlal ettiğini vurgular.
📖 Kanadoğlu, K. (2026, 22 Mayıs). Anayasa hukuku profesörü Kanadoğlu'ndan mutlak butlan değerlendirmesi: 'Mahkeme, hukuken kendisine tanınmayan bir yetki icat etti'. Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/anayasa-hukuku-profesoru-kanadoglu-ndan-mutlak-butlan-degerlendirmesi-mahkeme-hukuken-kendisine-taninmayan-bir-yetki-icat-etti-2505944 https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/anayasa-hukuku-profesoru-kanadoglu-ndan-mutlak-butlan-degerlendirmesi-mahkeme-hukuken-kendisine-taninmayan-bir-yetki-icat-etti-2505944
Human Rights Watch, 2026 — Seçilmiş Muhalefet Liderliğinin Yargı Eliyle Görevden Alınması
Human Rights Watch, 21 Mayıs 2026'da Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin tedbir kararıyla Özgür Özel ve tüm CHP yönetimini görevden alıp 2023 kurultayını iptal etmesini, iktidarın ana muhalefeti etkisizleştirme stratejisinin bir parçası olarak niteler. Örgüt, kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin örgütlenme özgürlüğünü güvence altına alan 11. maddesini ve serbest seçim hakkını düzenleyen 1 No'lu Protokol'ün 3. maddesini ihlal ettiğini savunur. HRW, sürecin İmamoğlu davasıyla ve Mart 2025'ten beri süren muhalefet operasyonlarıyla bağlantılı olduğunu, yargının siyasi araç olarak kullanıldığını belirtir.
📖 Human Rights Watch. (2026, 22 Mayıs). Türkiye: Court removes leadership of main opposition party. https://www.hrw.org/news/2026/05/22/turkiye-court-removes-leadership-of-main-opposition-party https://www.hrw.org/news/2026/05/22/turkiye-court-removes-leadership-of-main-opposition-party
Yetkin, 2026 — Mutlak Butlan Darbesi ve Demokrasinin Niteliği
Murat Yetkin, kararı yalnızca CHP için değil Türkiye'de demokrasinin niteliği açısından travmatik bir gelişme olarak okur. Eski Yargıtay daire başkanı Hamdi Yaver Aktan'ın, YSK ve seçim yargısı denetiminde oluşan organların bir hukuk mahkemesince geçersiz kılınmasının emsalsizliğine dikkat çektiğini aktarır. Yetkin, mahkemenin İmamoğlu'nun delegelere maddi çıkar ve görev vaadiyle iradeyi sakatladığı iddialarını kabul ettiğini ve kararın kesinleşmesi halinde İmamoğlu'nun cumhurbaşkanı adaylığının da geçersizleşebileceğini vurgular.
📖 Yetkin, M. (2026, 22 Mayıs). 'Absolute nullity' blow to the CHP: Court rules that 'Kılıçdaroğlu must return'. Yetkin Report. https://yetkinreport.com/en/2026/05/22/absolute-nullity-blow-to-the-chp-court-rules-that-kilicdaroglu-must-return/ https://yetkinreport.com/en/2026/05/22/absolute-nullity-blow-to-the-chp-court-rules-that-kilicdaroglu-must-return/
bianet, 2026 — Hukuki Kavram Olarak Mutlak Butlan: Yokluk ve İptalden Farkı
bianet'in hukuki açıklamasına göre mutlak butlan, bir hukuki işlemin geçerlilik için aranan emredici şartları taşımaması nedeniyle baştan itibaren kesin geçersiz sayılmasıdır; sakatlık kamu düzeniyle ilgili olduğundan hâkim resen dikkate alabilir ve süreye tabi değildir. Türk Medeni Kanunu'nun 83. maddesi genel kurul kararlarının iptal süreleri dışında yokluk ve mutlak butlan hâllerini ayrıca saklı tutar; Siyasi Partiler Kanunu da çelişmediği ölçüde dernek hükümlerine atıf yapar. Karar, 38. Olağan Kurultay'ı ve sonrasındaki tüm kurultay ile kararları kurultay tarihinden geçerli olmak üzere geçersiz kılmıştır.
📖 bianet. (2026, 21 Mayıs). 'Mutlak butlan' nedir? https://bianet.org/haber/mutlak-butlan-nedir-319827 https://bianet.org/haber/mutlak-butlan-nedir-319827
CHP Mutlak Butlan Kararı, 38. Kurultayın İptali ne zaman gerçekleşti? 21 Mayıs 2026. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 2023'teki 38. Olağan Kurultayını ve sonraki iki olağanüstü kurultayı 'mutlak butlan' ile iptal etti; Özgür Özel tedbiren görevden uzaklaştırıldı, eski genel başkan Kılıçdaroğlu ve dönemin organları göreve iade edildi.
CHP Mutlak Butlan Kararı, 38. Kurultayın İptali neden önemlidir, sonuçları ne oldu? Bursa kökenli bir başvuruyla başlayan dava, delegelere para verilmesi, belediye başkanlığı vaadi, alışveriş kartı dağıtımı ve oy pusulalarının fotoğraflanması dahil 'yedi yöntemle delege iradesinin sakatlandığı' gerekçesiyle 21 Mayıs 2026'da karara bağlandı. Karar yalnız 38. Olağan Kurultay'ı (Kasım 2023) değil, 6 Nisan 2025 ve 21 Eylül 2025 olağanüstü kurultaylarını da hukuken yok saydı. YSK CHP'nin itirazını reddetti; Kılıçdaroğlu cephesi göreve başladığını açıkladı, Özel cephesi karara temyiz hakkını saklı tutarak direnişi sürdürdü. 23 Mayıs'ta '13 gözaltı' operasyonuyla yargısal süreç ceza dosyalarına bağlandı. Türkiye tarihinde anamuhalefet partisinin kongresinin yargı eliyle baştan geçersiz sayılması ilktir, Refah Partisi'nin kapatılmasıyla (1998) aynı 'parti içi siyasete yargı eliyle müdahale' kalıbının yeni biçimidir; aynı zamanda İmamoğlu tutuklamalarıyla başlayan zincirin örgütsel halkasıdır: önce belediyeler, sonra parti merkezi. 'Uydu parti modeli' tartışması bu karardan sonra siyasi gündemin merkezine yerleşti. Kararın siyasi zemini, Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP'nin yüzde 37,8 ile AKP'yi 22 yıl sonra ilk kez geçmesiyle şekillendi; Ekim 2024'te Erdoğan'ın 2023 kurultayının meşruiyetini sorgulayan açıklamaları ve dönemin İstanbul başsavcısı Akın Gürlek'in soruşturmaları izledi. Mahkeme, 38. Olağan Kurultay'ı ve onu izleyen tüm kurultayları mutlak butlanla geçersiz sayarak Özel yönetimini görevden aldı ve Kılıçdaroğlu dönemini göreve çağırdı. Karar borsada yüzde 6'lık düşüş ve lirayı savunmak için milyarlarca dolarlık döviz satışı gibi piyasa şoklarını tetikledi. (Kaynak: Human Rights Watch. (2026, 22 Mayıs). Türkiye: Court removes leadership of main opposition party. https://www.hrw.org/news/2026/05/22/turkiye-court-removes-leadership-of-main-opposition-party)
CHP Mutlak Butlan Kararı, 38. Kurultayın İptali atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Yargı Eliyle Siyaset, Tasfiye ve İdam, Güç Merkezileşmesi, Gölge Ağ / Derin Devlet, Toplumsal Kutuplaşma, Muhalefetin Kurumsal İmhası, Parti Kapatma Rejimi. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.