← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası

Mavi Marmara Olayı

31 Mayıs 2010 · Dış Politika / Savaş

Gazze'ye insani yardım konvoyuna İsrail baskını 9 Türk vatandaşının ölümüne yol açtı; Türkiye-İsrail ilişkileri fiilen koptu.

Mavi Marmara; Türkiye'nin 'sıfır sorun' dış politikasının ve İsrail ile pragmatik ittifakının çöküşünü simgeler. Olay Türkiye'nin Ortadoğu'daki konumlanmasını yeniden biçimlendirdi ve AKP'nin bölgesel 'öncü güç' söylemini güçlendirdi. Baskın uluslararası sularda gerçekleşti ve İHH ile Free Gaza Movement öncülüğündeki filo, Gazze'ye yönelik deniz ablukasını kırmayı amaçlıyordu; çatışmada sekiz Türk vatandaşı ile bir Türk asıllı Amerikalı hayatını kaybetti. BM İnsan Hakları Konseyi'nin Eylül 2010 raporu baskını hukuka aykırı ve 'orantısız' bulurken, 2011 Palmer Raporu ablukayı meşru saymakla birlikte uygulanan gücü aşırı nitelendirdi. Kriz, Mart 2013'te İsrail'in özür dilemesi ve sonrasında 20 milyon dolarlık tazminat ödemesiyle kısmen yumuşadı. (Kaynak: Aliriza, B., Flanagan, S. J., & Malka, H. (2010, June 3). The Gaza flotilla raid and its aftermath. Center for Strategic and International Studies (CSIS). https://www.csis.org/analysis/gaza-flotilla-raid-and-its-aftermath)

Kilit kişiler: Bülent Yıldırım

Alt başlıklar

Haziran 2010 — Türkiye'nin İsrail'le Diplomatik İlişkileri Düşürmesi. Baskının ardından Türkiye, Tel Aviv büyükelçisini geri çekerek ve askeri tatbikatları iptal ederek İsrail'le ilişkileri büyükelçilik düzeyinin altına indirdi.

Eylül 2011 — BM Palmer Raporu'nun Yayımlanması. BM Palmer Raporu ablukayı hukuken meşru sayarken İsrail'in kullandığı gücü 'aşırı ve makul olmayan' bulunca Türkiye-İsrail krizi yeni bir diplomatik gerilim evresine taşındı.

Atlasın nedensellik tezleri

Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.

Atlasın gelen bağlantı tezleri:

  • AKP İktidarı ve Erdoğan Dönemi (2002) — AKP'nin 'sıfır sorun' ve bölgesel öncü güç dış politika doktrini, İsrail'le pragmatik ittifaktan sivil topluma dayalı meydan okumaya geçişin zeminini hazırladı.

Atlasın giden bağlantı tezleri:

  • 15 Temmuz Darbe Girişimi ve OHAL (2016) — DUZELTME: Onerideki yon (darbe2016 -> mavi-marmara-2010) tarihsel olarak imkansizdi (2016 > 2010, lag 0 yanlis). Yon tersine cevrildi: Israil ile 2010'daki fiili kopus, bolgesel yalnizlasma ve guvenlik kaygilari uzerinden 2016 sonrasi normallesme anlasmasinin zeminini olusturdu; kopus, sonraki uzlasinin on kosuluydu.

Örüntüler

Aynı örüntüyü paylaşan olaylar

Kaynaklardan okumalar

Aliriza, Flanagan & Malka, 2010 — Mavi Marmara Baskını ve Sonrası: Türkiye-İsrail İlişkilerinde Kırılma

CSIS analistleri Aliriza, Flanagan ve Malka, 31 Mayıs 2010'da İsrail komandolarının uluslararası sularda Mavi Marmara'ya düzenlediği ve dokuz yolcunun öldüğü baskını, Türkiye-İsrail ilişkilerini onarılması güç biçimde tehdit eden bir kırılma noktası olarak değerlendirir. Yazarlara göre olay, ABD'nin her iki müttefikiyle bağlarını karmaşıklaştırmış ve Türkiye'yi İsrail-Filistin çatışmasında arabulucu konumundan fiilen taraflardan birine dönüştürmüştür. Erdoğan'ın 'hiçbir şey eskisi gibi olmayacak' ifadesi, krizin Türk dış politikasında stratejik bir eksen kaymasını simgelediğini gösterir.

📖 Aliriza, B., Flanagan, S. J., & Malka, H. (2010, June 3). The Gaza flotilla raid and its aftermath. Center for Strategic and International Studies (CSIS). https://www.csis.org/analysis/gaza-flotilla-raid-and-its-aftermath https://www.csis.org/analysis/gaza-flotilla-raid-and-its-aftermath

Sık sorulanlar

Mavi Marmara Olayı ne zaman gerçekleşti? 31 Mayıs 2010. Gazze'ye insani yardım konvoyuna İsrail baskını 9 Türk vatandaşının ölümüne yol açtı; Türkiye-İsrail ilişkileri fiilen koptu.

Mavi Marmara Olayı neden önemlidir, sonuçları ne oldu? Mavi Marmara; Türkiye'nin 'sıfır sorun' dış politikasının ve İsrail ile pragmatik ittifakının çöküşünü simgeler. Olay Türkiye'nin Ortadoğu'daki konumlanmasını yeniden biçimlendirdi ve AKP'nin bölgesel 'öncü güç' söylemini güçlendirdi. Baskın uluslararası sularda gerçekleşti ve İHH ile Free Gaza Movement öncülüğündeki filo, Gazze'ye yönelik deniz ablukasını kırmayı amaçlıyordu; çatışmada sekiz Türk vatandaşı ile bir Türk asıllı Amerikalı hayatını kaybetti. BM İnsan Hakları Konseyi'nin Eylül 2010 raporu baskını hukuka aykırı ve 'orantısız' bulurken, 2011 Palmer Raporu ablukayı meşru saymakla birlikte uygulanan gücü aşırı nitelendirdi. Kriz, Mart 2013'te İsrail'in özür dilemesi ve sonrasında 20 milyon dolarlık tazminat ödemesiyle kısmen yumuşadı. (Kaynak: Aliriza, B., Flanagan, S. J., & Malka, H. (2010, June 3). The Gaza flotilla raid and its aftermath. Center for Strategic and International Studies (CSIS). https://www.csis.org/analysis/gaza-flotilla-raid-and-its-aftermath)

Mavi Marmara Olayı atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Toplumsal Kutuplaşma, Güç Merkezileşmesi, Blok Ekseni ve Göreli Özerklik. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.