← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
1982 Anayasası'nın eski siyasetçilere getirdiği yasaklar referandumla kaldırıldı; Demirel, Ecevit ve Erbakan aktif siyasete döndü.
12 Eylül sonrası siyasi geçmişi olan isimlerin yasak siyasi hayattan dışlandığı dönem, Turgut Özal'ın itirazına karşın yapılan referandumla sona erdi. Bu adım, 1980 öncesi siyasetle kısmi bir hesaplaşma ve sivil siyasetin normalleşme işareti oldu. Referandum 1982 Anayasasi'nin Gecici 4. maddesindeki yasaklara odaklandi: 12 Eylul oncesi parti baskan ve genel sekreterlerine 10 yil, milletvekillerine 5 yil siyaset yasagi getirilmisti. Basbakan Ozal yasaklarin surmesi icin 'hayir' diye kampanya yururken, sonuc 23,3 milyon gecerli oyun yuzde 50,16'siyla yaklasik 75 bin oyluk farkla 'evet' cikti ve yasaklar kalkti. Boylece 12 Eylul rejiminin siyasi alani daraltan en gorunur kisitlamalarindan biri, yine sandik yoluyla cozulerek eski liderlerin donusunun onunu acti. (Kaynak: Celebi, O. (2021). Siyasi yasaklarin sonu: 6 Eylul 1987 referandumunda Erdal Inonu ve Bulent Ecevit'in faaliyetleri. History Studies, 13(1), 301-322.)
Kilit kişiler: Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan
Agustos-Eylul 1987 — Ozal'in 'Hayir' Kampanyasi. Basbakan Turgut Ozal, eski liderlerin siyasete donmesini engellemek icin ANAP'i referandumda 'hayir' yonunde seferber etti, ancak fark cok az farkla aleyhine sonuclandi.
6 Eylul 1987 — Gecici 4. Madde'nin Kaldirilmasi. Referandumun 'evet' cikmasiyla 1982 Anayasasi'nin Gecici 4. maddesindeki 5 ve 10 yillik siyaset yasaklari ilga edildi ve eski liderler partilere donebildi.
Eylul 1987 sonrasi — Demirel-Ecevit-Turkes-Erbakan'in Donusu. Yasagin kalkmasiyla Demirel (DYP), Ecevit (DSP), Turkes (MCP/MHP) ve Erbakan (RP) liderliklerine donerek 12 Eylul oncesi siyasi cizgileri yeniden canlandirdi.
Oklar editoryal hipotezleri gösterir; kendi başına kanıtlanmış tek neden anlamına gelmez.
Atlasın gelen bağlantı tezleri:
Celebi, 2021 — Siyasi Yasaklarin Sonu: 6 Eylul 1987 Referandumu
6 Eylul 1987 referandumu, 1982 Anayasasi'nin Gecici 4. maddesiyle 12 Eylul oncesi parti liderlerine getirilen 5 ve 10 yillik siyaset yasaklarinin kaldirilip kaldirilmayacagini halkin oyuna sundu. Celebi'ye gore Basbakan Ozal yasaklarin surmesinden yana 'hayir' kampanyasi yurutturken, yasakli Erdal Inonu ve Bulent Ecevit basta olmak uzere muhalefet 'evet' icin yogun bir saha faaliyeti orgutledi; sonuc yaklasik 75 bin oyluk farkla (yüzde 50,16) 'evet' yonunde cikti. Boylece Demirel, Ecevit, Turkes ve Erbakan siyasete donerek 1980 darbesinin koydugu rejim kisitlamasi sandik yoluyla cozuldu.
📖 Celebi, O. (2021). Siyasi yasaklarin sonu: 6 Eylul 1987 referandumunda Erdal Inonu ve Bulent Ecevit'in faaliyetleri. History Studies, 13(1), 301-322. https://www.historystudies.net/dergi/siyasi-yasaklarin-sonu-6-eylul-1987-referandumunda-erdal-inonu-ve-bulent-ecevitin-faaliyetleri20210160c59df.pdf
Siyasi Yasakların Kaldırılması ne zaman gerçekleşti? 6 Eylül 1987. 1982 Anayasası'nın eski siyasetçilere getirdiği yasaklar referandumla kaldırıldı; Demirel, Ecevit ve Erbakan aktif siyasete döndü.
Siyasi Yasakların Kaldırılması neden önemlidir, sonuçları ne oldu? 12 Eylül sonrası siyasi geçmişi olan isimlerin yasak siyasi hayattan dışlandığı dönem, Turgut Özal'ın itirazına karşın yapılan referandumla sona erdi. Bu adım, 1980 öncesi siyasetle kısmi bir hesaplaşma ve sivil siyasetin normalleşme işareti oldu. Referandum 1982 Anayasasi'nin Gecici 4. maddesindeki yasaklara odaklandi: 12 Eylul oncesi parti baskan ve genel sekreterlerine 10 yil, milletvekillerine 5 yil siyaset yasagi getirilmisti. Basbakan Ozal yasaklarin surmesi icin 'hayir' diye kampanya yururken, sonuc 23,3 milyon gecerli oyun yuzde 50,16'siyla yaklasik 75 bin oyluk farkla 'evet' cikti ve yasaklar kalkti. Boylece 12 Eylul rejiminin siyasi alani daraltan en gorunur kisitlamalarindan biri, yine sandik yoluyla cozulerek eski liderlerin donusunun onunu acti. (Kaynak: Celebi, O. (2021). Siyasi yasaklarin sonu: 6 Eylul 1987 referandumunda Erdal Inonu ve Bulent Ecevit'in faaliyetleri. History Studies, 13(1), 301-322.)
Siyasi Yasakların Kaldırılması atlas içinde hangi editoryal örüntü etiketlerini taşır? Anayasal Kırılma, Seçimle İktidar Devri. Atlas bu olayı aynı editoryal etiketi alan diğer kayıtlarla ilişkilendirir; bu sınıflandırma tarihsel tekrar kanıtı değildir.