← Tekrar Tarih · Türkiye Tarih Atlası
Doğan Avcıoğlu ve Yön-Devrim çevresinin etkisinde, ordu içinde örgütlenen 'milli demokratik devrim' (MDD) programlı bir cunta girişiminin 9 Mart 1971'de tasarlandığı; Genelkurmay üst kademesinin planı haber alıp önünü kesmesi, üç gün sonra 12 Mart Muhtırası'na yol açtı.
1960'ların sonunda Doğan Avcıoğlu ve Yön-Devrim çevresinin (ve emekli orgeneral Cemal Madanoğlu gibi isimlerin) etkisindeki bir grup subay, 27 Mayıs'ı 'tamamlanmamış bir devrim' sayarak, sol-Kemalist bir 'milli demokratik devrim' (MDD) hattıyla orduyu yeniden harekete geçirmeyi tasarladı. İlgili anlatılara göre cuntanın 9 Mart 1971'de iktidarı ele geçirip radikal bir kalkınma ve anti-emperyalist program uygulaması planlanıyordu; girişim, 1908 ve 27 Mayıs'taki 'öncü subay' şablonunun sol kanatlı bir varyasyonu olarak okunur. Ancak Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç önderliğindeki üst komuta, içeride örgütlenen bu girişimi (kimi anlatılara göre MİT'in ve sızdırılan kayıtların katkısıyla) haber alarak hiyerarşik denetimi yeniden kurmak için harekete geçti ve 12 Mart 1971'de hükümeti istifaya zorlayan muhtırayı verdi. Böylece 9 Mart, devlet aygıtı içinde rakip 'gölge' örgütlenmelerin çatışmasının açık bir örneği olarak okunur: alttan örgütlenen radikal kadro, üst komutanın muhafazakâr karşı-hamlesiyle tasfiye edildi. Eleştirel okumalara göre 12 Mart Muhtırası, kısmen bu sol cunta tehdidini önlemek (ve aynı zamanda yükselen devrimci gençlik hareketini bastırmak) amacıyla şekillendi; girişimin önlenmesinin ardından gelen sıkıyönetim hem sivil sol hem de orduya sızmış radikal kadrolar üzerinde geniş bir tasfiyeye dönüştü.